Choroba Itsenko-Cushinga

Choroba Itsenko-Cushinga (CIC) jest ciężką wieloobjawową chorobą o podłożu podwzgórzowo-przysadkowym, występującą z objawami klinicznego obrazu hiperkortykalizmu, z powodu obecności guza przysadki lub jego przerostu i charakteryzującego się wyższym

Choroba Itsenko-Cushinga (CIC) jest ciężką wieloobjawową chorobą o podłożu podwzgórzowo-przysadkowym, występującą z objawami obrazu klinicznego hiperkortykozy, z powodu obecności guza przysadki lub jej przerostu i charakteryzująca się zwiększonym wydzielaniem hormonu adrenokortykotropowego (ACTH), wzrostem produkcji musztardy.

Uważa się, że przy NIR 85% pacjentów ma gruczolaka przedniego płata przysadki mózgowej (kortykotropinoma), który według współczesnych koncepcji jest podstawową przyczyną choroby. Corticotropinoma są małe. Są to tak zwane mikrogruczolaki znajdujące się w tureckim siodle. Macroadenoma występują znacznie rzadziej w przypadku NIR. U 15% pacjentów z NIB stwierdza się rozlany lub guzkowy rozrost komórek wytwarzających ACTH (kortykotrofy). Rzadko zdarza się, że pierwotne „puste” siodło tureckie występuje u pacjentów z NIR lub nie wykryto żadnych zmian w tym obszarze na CT i MRI.

Etiologia i patogeneza

Przyczyna choroby Itsenko-Cushinga nie jest dokładnie ustalona. BIC występuje częściej u kobiet, rzadko diagnozowanych w dzieciństwie i starości. U kobiet choroba rozwija się w wieku od 20 do 40 lat, istnieje zależność od ciąży i porodu, a także od urazów mózgu i neuroinfekcji. U nastolatków NIC często zaczyna się w okresie dojrzewania.

Stwierdzono, że większość tych guzów ma charakter monoklonalny, co wskazuje na obecność mutacji genowych w oryginalnych komórkach.

Ważną rolę w onkogenezie guzów przysadki wytwarzających ACTH należy do nieprawidłowej wrażliwości przysadki na czynniki podwzgórzowe. Wzmocnienie stymulującego działania neurohormonów lub osłabienie sygnałów hamujących jest ważne w procesach powstawania i wzrostu guza przysadki. Naruszeniu działania hamujących neurohormonów, takich jak somatostatyna i dopamina, może towarzyszyć zwiększona aktywność stymulujących neurohormonów. Ponadto istnieją dowody na to, że niekontrolowana proliferacja komórek guzów przysadki może wynikać z upośledzonych czynników wzrostu.

Potencjalnym mechanizmem rozwoju kortykotropiny może być spontaniczna mutacja genów dla receptorów KRH lub wazopresyny.

Autonomiczne wydzielanie ACTH przez nowotwór prowadzi do nadczynności kory kory nadnerczy. Dlatego główną rolę w patogenezie NIR odgrywa zwiększenie funkcji kory nadnerczy. W przypadku zależnej od ACTH postaci choroby Itsenko-Cushinga występuje wzrost aktywności funkcjonalnej wszystkich trzech stref kory nadnerczy: zmiany w komórkach strefy wiązki prowadzą do nadmiernego wydzielania kortyzolu, kłębuszkowego - do wzrostu aldosteronu i siateczki - do zwiększenia syntezy dehydroepiandrosteronu (DHES).

Choroba Itsenko-Cushinga charakteryzuje się nie tylko wzrostem stanu funkcjonalnego kory nadnerczy, ale także wzrostem ich wielkości. W 20% przypadków na tle przerostu nadnerczy wykrywane są wtórne gruczolaki o małych rozmiarach (1-3 cm).

W przypadku kortykotropinomów oprócz nadmiernego wydzielania ACTH obserwuje się zaburzenie hormonów przysadki. Tak więc podstawowe wydzielanie prolaktyny u pacjentów z NIR jest prawidłowe lub nieznacznie zwiększone. Somatotropowa czynność przysadki u pacjentów z kortykotropinami jest zmniejszona. Testy stymulujące z hipoglikemią insulinową, argininą i L-Dopą wykazały zmniejszenie rezerw STH w chorobie Itsenko-Cushinga. Poziom hormonów gonadotropowych (LH, FSH) u pacjentów jest obniżony. Wynika to z bezpośredniego tłumienia nadmiaru endogennych kortykosteroidów na wydzielanie hormonów uwalniających przez podwzgórze.

Obraz kliniczny

Obraz kliniczny choroby Itsenko-Cushinga wynika z nadmiernego wydzielania kortykosteroidów, a przede wszystkim glukokortykoidów. Wzrost masy ciała charakteryzuje się swoistą (otyłością typu „kuszakowatego”) nierównomierną redystrybucją tłuszczu podskórnego w obręczy barkowej, przestrzeniach nadobojczykowych, w kręgach szyjnych („garb klimakteryjny”), brzuchu, ze stosunkowo cienkimi kończynami. Twarz staje się okrągła („w kształcie księżyca”), policzki stają się purpurowo-czerwone („matronizm”). Ponadto w przypadku NIR obserwuje się zmiany troficzne na skórze. Podczas badania skóra jest przerzedzona, sucha z tendencją do nadmiernego rogowacenia i ma szkarłatno-cyjanotyczny kolor. Na biodrach, klatce piersiowej, ramionach, brzuchu, pojawiają się osobliwe rozciągliwe paski (rozstępy) w kolorze czerwono-fioletowym. Naturą rozstępów jest tkanka „minusowa”. Rozstępy te różnią się od jasnych lub różowych pasm rozciągających się, które występują w otyłości, podczas ciąży lub porodu. Pojawienie się rozstępów za pomocą NIR wiąże się z zaburzeniem metabolizmu białek (katabolizm białek), w wyniku czego skóra staje się cieńsza. Obecność krwiaków z niewielkimi obrażeniami jest konsekwencją zwiększonej kruchości naczyń włosowatych i przerzedzenia skóry. Wraz z tym obserwuje się przebarwienia skóry w miejscach tarcia (szyja, stawy łokciowe, pachy). Kobiety często mają zwiększone owłosienie (nadmierne owłosienie) na twarzy (wąsy, broda, wąsy) i klatce piersiowej. Zaburzenia seksualne w postaci wtórnego hipogonadyzmu są jednym z najwcześniejszych objawów NIR.

W kompleksie objawów BIC najbardziej znaczącym w obrazie klinicznym choroby jest uszkodzenie układu sercowo-naczyniowego. Połączenie nadciśnienia tętniczego z zaburzeniami metabolicznymi w mięśniu sercowym prowadzi do przewlekłej niewydolności krążenia i innych zmian w układzie sercowo-naczyniowym. Miopatia jest często charakterystycznym objawem hiperkortykalizmu, który wyraża się dystroficznymi zmianami w mięśniach i hipokaliemią. Procesy zanikowe wpływające na układ prążkowany i mięśniowy są szczególnie widoczne w kończynach górnych i dolnych („przerzedzenie” rąk i nóg). Zanik mięśni przedniej ściany brzucha prowadzi do wzrostu brzucha.

Zawartość potasu w czerwonych krwinkach i tkance mięśniowej (w tym w mięśniu sercowym) jest znacznie zmniejszona. Zaburzenia metabolizmu elektrolitów (hipokaliemia i hipernatremia) są podstawą kardiopatii elektrolitowo-sterydowej i miopatii. W przypadku BIC u dużej liczby pacjentów obserwuje się zaburzenia metabolizmu węglowodanów o różnym nasileniu. Jednocześnie zaburzenie tolerancji glukozy wykrywa się u 70–80% pacjentów, a cukrzycę typu 2 u pozostałych. Objawy kliniczne cukrzycy charakteryzują się hiperinsulinemią, insulinoopornością i brakiem skłonności do kwasicy ketonowej. Cukrzyca ma zwykle korzystny przebieg, a dieta i doustne leki hipoglikemiczne są wystarczające, aby to zrekompensować..

Wtórny niedobór odporności objawia się infekcjami krostkowymi (trądzikowymi) lub grzybiczymi skóry i płytek paznokciowych, owrzodzeniami troficznymi podudzi, długim gojeniem ran pooperacyjnych oraz przewlekłym i trudnym do leczenia odmiedniczkowym zapaleniem nerek. Encefalopatia w postaci zmian w autonomicznym układzie nerwowym u pacjentów z BIC jest wyraźna i różnorodna. Zespół dystonii wegetatywnej charakteryzuje się zmianami emocjonalnymi i osobistymi: od zaburzeń nastroju, snu i ciężkich psychoz.

Osteoporoza układowa jest częstym i często poważnie występującym objawem hiperkortykologii u pacjentów z BIC w każdym wieku. Osteoporoza jest przyczyną bólu kręgosłupa, często prowadzącego do zmniejszenia wysokości trzonów kręgów i spontanicznych złamań żeber i kręgów.

W zależności od nasilenia hiperkortykalizmu i powstawania objawów klinicznych rozróżnia się kilka poziomów nasilenia NIR. Łagodna postać charakteryzuje się umiarkowanym nasileniem objawów choroby; średni - nasilenie wszystkich objawów przy braku powikłań. Ciężka postać charakteryzuje się nasileniem objawów i obecnością powikłań (niewydolność krążeniowo-oddechowa, cukrzyca steroidowa, postępująca miopatia, złamania patologiczne, ciężkie zaburzenia psychiczne). W zależności od tempa wzrostu objawów klinicznych występuje gwałtownie postępujący (od trzech do sześciu miesięcy) i gwałtowny przebieg choroby, który przejawia się w stosunkowo powolnym (od roku lub dłużej) rozwoju hiperkortykozy.

Jeśli podejrzewasz BIC, musisz sprawdzić, czy pacjent ma hiperkortykalizm, a następnie przeprowadzić diagnostykę różnicową form hiperkortykozy (BIC, zespół ektopowy ACTH, zespół Itsenko-Cushinga), podobne zespoły (otyłość, zespół metaboliczny, dyspituitaryzm dojrzewania, alkoholowe uszkodzenie wątroby) i ustal lokalizację głównego procesu patologicznego.

Diagnoza i diagnostyka różnicowa

W przypadku podejrzenia choroby Itsenko-Cushinga, po zebraniu wywiadu i badaniu klinicznym u wszystkich pacjentów za pomocą laboratoryjnych metod diagnostycznych, konieczne jest potwierdzenie obecności hiperkortykalizmu. W pierwszym etapie wykrywana jest zwiększona produkcja kortyzolu. W tym celu dzienny rytm wydzielania kortyzolu w osoczu krwi określa się rano (8.00–9.00) i wieczorem (23.00–24.00). U pacjentów z NIR charakterystyczny jest wzrost poziomu kortyzolu rano w osoczu, a także naruszenie rytmu wydzielania kortyzolu, tj. Poziomy kortyzolu pozostają podwyższone w nocy lub wieczorem. Określenie dziennego wydalania wolnego kortyzolu z moczem jest również niezbędną laboratoryjną metodą diagnostyczną w celu potwierdzenia hiperkortykalizmu. Poziom wolnego kortyzolu w moczu określa się metodą RIA. Dla zdrowych osób zawartość kortyzolu wynosi od 120 do 400 nmol / s. U pacjentów z NIR wydalanie kortyzolu z codziennym moczem jest zwiększone.

W wątpliwych przypadkach, w celu rozpoznania różnicowego między patologicznym endogennym i funkcjonalnym hiperkortykalizmem, wykonuje się mały test z deksametazonem. Opiera się na supresji produkcji endogennego ACTH przez wysokie stężenia kortykosteroidów zgodnie z zasadą sprzężenia zwrotnego. Jeśli wydzielanie kortyzolu nie zmniejsza się o 50% lub więcej od poziomu początkowego, oznacza to obecność hiperkortykalizmu.

W ten sposób przeprowadza się diagnostykę różnicową patologicznego i czynnościowego hiperkortykozy..

Podczas identyfikowania zwiększonej produkcji kortyzolu konieczne jest przeprowadzenie następnego etapu badania - diagnostyki różnicowej między formami endogennego patologicznego hiperkortykozy (BIC, SIC, ACTH-zespół pozamaciczny), choroby Itsenko-Cushinga, zespołu ektopowego ACTH i zespołu Itsenko-Cushinga. Ten etap badania obejmuje określenie rytmu wydzielania ACTH w osoczu krwi i przeprowadzenie dużej próbki z deksametazonem.

BIC charakteryzuje się normalną lub podwyższoną (do 100-200 pg / ml) poranną zawartością ACTH i brakiem jej spadku w nocy. W przypadku zespołu ektopowego ACTH wydzielanie ACTH jest zwiększone i może wynosić od 100 do 200 pg / ml i więcej, a także nie ma rytmu jego wydzielania. W przypadku niezależnych od ACTH form hiperkortykozy (zespół Itsenko-Cushinga, dysplazja nadnerczy makro- lub mikro-guzkowa), poranna zawartość ACTH jest zwykle zmniejszana przy braku rytmu wydzielania.

Duża próbka z deksametazonem jest obecnie szeroko stosowana do diagnozowania patologicznego hiperkortykozy..

W przypadku BIC z reguły poziom kortyzolu zmniejsza się o 50% lub więcej w stosunku do poziomu początkowego, natomiast w przypadku zespołu ektopowego ACTH obserwuje się to tylko w rzadkich przypadkach. W przypadku niezależnych od ACTH postaci zespołu Itsenko-Cushinga nie obserwuje się również wskazanego spadku poziomu kortyzolu, ponieważ produkcja hormonów przez nowotwór nie zależy od relacji podwzgórze-przysadka.

W literaturze zagranicznej test z kortykoliberyną (KRG) jest szeroko stosowany w diagnozowaniu NIR. Wprowadzenie KRH prowadzi do stymulacji wydzielania ACTH u pacjentów z NIR. W przypadku NIR zawartość ACTH w osoczu krwi wzrasta o ponad 50%, a poziom kortyzolu o 20% od początkowego. W przypadku zespołu ektopowego ACTH stężenie ACTH praktycznie się nie zmienia.

Metody diagnozy miejscowej NIR są stosowane do identyfikacji procesu patologicznego w podwzgórzu i przysadce mózgowej i nadnerczach (diagnoza mikro- lub macroadenoma przysadki mózgowej i przerostu nadnerczy). Takie metody obejmują radiografię kości czaszki, CT lub MRI mózgu, ultradźwięki nadnerczy i CT lub MRI nadnerczy.

Wizualizacja za pomocą kortykotropiny jest najtrudniejszym diagnostycznie zadaniem, ponieważ ich wielkość jest bardzo mała (2–10 mm). Ponadto, w warunkach ambulatoryjnych, prześwietlenie kości czaszki (boczny kranogram rentgenowski) wykonuje się przede wszystkim w celu identyfikacji radiologicznych objawów gruczolaka przysadki. Istnieją następujące oczywiste lub pośrednie objawy gruczolaka przysadki: zmiana kształtu i wzrost wielkości siodła tureckiego, miejscowa lub całkowita osteoporoza grzbietu siodła, „podwójny kontur” dna, wyprostowanie przednich i tylnych procesów sferoidalnych.

Obecnie za główne metody diagnostyczne w przypadku gruczolaka przysadki uważa się rezonans magnetyczny i / lub badanie tomografii komputerowej. Wybraną metodą obrazowania kortykotropiny jest MRI lub MRI kontrastowe. Zalety tej metody w porównaniu z CT można uznać za najlepszą wykrywalność mikrogruczolaka przysadki i zespołu „pustego” tureckiego siodła, które może wystąpić w chorobie Itsenko-Cushinga.

Leczenie BIC

Leczenie BIC powinno mieć na celu zanik głównych objawów klinicznych hiperkortykalizmu, utrzymującą się normalizację poziomu ACTH i kortyzolu w osoczu krwi z przywróceniem ich rytmu dobowego oraz normalizację kortyzolu w codziennym moczu.

Wszystkie obecnie stosowane metody leczenia choroby Itsenko-Cushinga można podzielić na cztery grupy: neurochirurgiczne (adenomektomia przezklinowa), promieniowanie (terapia protonowa, terapia γ), połączone (radioterapia w połączeniu z jednostronną lub dwustronną adrenalektomią) i leczenie farmakologiczne. Spośród nich główne typy to neurochirurgia, promieniowanie i połączone; jako uzupełnienie stosuje się terapię lekową.

Obecnie transfenoidalna adenomektomia jest preferowana na całym świecie. Ta metoda pozwala uzyskać szybką remisję choroby z przywróceniem relacji podwzgórze-przysadka mózgowa u 84–95% pacjentów po sześciu miesiącach. Wskazaniem do adenomektomii jest wyraźnie zlokalizowany (na podstawie CT lub MRI) guz przysadki mózgowej. Adenomektomię można powtórzyć, jeśli w dowolnym momencie po zabiegu utrzymuje się wzrost gruczolaka przysadki potwierdzony za pomocą CT lub MRI. Ta metoda charakteryzuje się minimalną liczbą powikłań (około 2-3%) i bardzo niską śmiertelnością pooperacyjną (0-1%).

Adrenalektomia - całkowita jedno- lub dwustronna - jest stosowana tylko w połączeniu z radioterapią. W niezwykle ciężkiej i postępującej postaci choroby wykonuje się obustronną adrenalektomię w połączeniu z radioterapią, aby zapobiec rozwojowi zespołu Nelsona (progresja wzrostu gruczolaka przysadki przy braku nadnerczy). Po całkowitej dwustronnej adrenalektomii pacjent otrzymuje hormonalną terapię zastępczą na całe życie.

Spośród metod radioterapii stosuje się obecnie napromienianie protonem i zdalną terapię γ, przy czym preferowana jest terapia protonowa. Naświetlanie protonem jest najbardziej skuteczne ze względu na fakt, że energia jest uwalniana w gruczolaku przysadki i minimalnie wpływa na otaczające tkanki. Bezwzględnym przeciwwskazaniem do terapii protonowej jest guz przysadki o średnicy powyżej 15 mm i jego ponadsprzedażowy rozkład z wadą pola widzenia.

Terapia γ jako niezależna metoda leczenia jest ostatnio rzadko stosowana i tylko wtedy, gdy niemożliwe jest wykonanie adenomektomii lub terapii protonowej. Skuteczność tej metody należy ocenić nie wcześniej niż 12-15 miesięcy lub więcej po przebiegu ekspozycji.

Farmakoterapię BIC należy stosować w następujących przypadkach: przygotowanie pacjenta do leczenia główną metodą, ułatwienie przebiegu okresu pooperacyjnego i skrócenie czasu wystąpienia remisji choroby. Preparaty farmakologiczne stosowane w tym celu są podzielone na kilka grup: pochodne aminoglutetimidu (mamomit 250 mg, celetyna 250 mg, średnia dawka dobowa - 750 mg / dzień, maksymalna dawka dobowa - 1000-1500 mg / dzień), pochodne ketokonazolu (nizoral 200 mg / dzień, dawka dobowa - 400–600 mg / dzień, maksymalna dawka dobowa - 1000 mg / dzień) i pochodne para-chlorofenylu (chloditan, lizodren, mitotan, dawka początkowa - 0,5 g / dzień, dawka lecznicza - 3– 5 g / dzień). Zasady terapii lekowej są następujące: po określeniu stopnia tolerancji na lek leczenie należy rozpocząć od maksymalnych dawek. Na tle przyjmowania leku konieczne jest monitorowanie zawartości kortyzolu w osoczu krwi i codziennym moczu co najmniej raz na 10-14 dni. W każdym przypadku dawka podtrzymująca leku jest wybierana w zależności od poziomu obniżenia kortyzolu. Przedawkowanie leków blokujących biosyntezę steroidów w nadnerczach może prowadzić do rozwoju niewydolności nadnerczy.

Spośród leków hamujących działanie ACTH stosuje się głównie bromokryptynę-parodel (w dawce 2,5-5 mg) lub domowy lek Abergin (w dawce 4-8 mg).

Korekta metabolizmu elektrolitów musi być przeprowadzona zarówno przed leczeniem choroby podstawowej, jak i we wczesnym okresie pooperacyjnym. Najodpowiedniejsze zastosowanie preparatów potasu (roztwór chlorku potasu lub tabletki octanu potasu 5,0 g lub więcej dziennie) w połączeniu z spironolaktonami, w szczególności veroshpiron. Zalecana doustna dawka Veroshpiron do 200 mg / dobę.

Podejścia do leczenia nadciśnienia tętniczego z nadciśnieniem tętniczym są takie same jak w przypadku nadciśnienia tętniczego bez zwiększania czynności nadnerczy. Należy zauważyć, że u większości pacjentów z NIB nie jest możliwe osiągnięcie optymalnego ciśnienia krwi bez obniżenia poziomu kortyzolu.

Podejście patogenetyczne do leczenia cukrzycy z hiperkortykalizmem obejmuje skuteczny wpływ na główne ogniwa: insulinooporność tkanek obwodowych i niezdolność aparatu insulinowego do pokonania tej oporności. Zazwyczaj preferowane są preparaty sulfanilamidowe drugiej generacji, ponieważ mają większą aktywność i mniejszą hepatotoksyczność i nefrotoksyczność..

Leczenie preparatami sulfonylomocznikowymi należy rozpocząć od dawki minimalnej. W razie potrzeby zwiększ dawkę, koncentrując się na wynikach pomiarów stężenia glukozy we krwi. Jeśli leczenie nie daje pożądanych rezultatów, lek należy zmienić. Podczas leczenia dowolnej hipoglikemii pacjent musi przestrzegać diety. Jeśli leczenie maksymalnymi dawkami pochodnych sulfonylomocznika (PSM) zakończy się niepowodzeniem, możesz zastosować ich połączenie z biguanidami. Teoretyczne uzasadnienie potrzeby terapii skojarzonej opiera się na fakcie, że leki z tych grup mają różne punkty zastosowania głównego działania. Metformina - 400 mg (siofor - 500 i 850 mg, glukofag - 500, 850 i 1000 mg) to jedyny jak dotąd preparat biguanidowy, który zmniejsza oporność na insulinę. Leczenie insuliną jest wskazane w przypadku BIC w przypadkach, gdy nie jest możliwe znormalizowanie poziomu glukozy we krwi za pomocą doustnych leków hipoglikemicznych lub planowana jest operacja. Stosuje się insulinę krótko działającą, leki o średnim czasie trwania i działaniu długoterminowym oraz ich kombinację. Operację należy zaplanować na pierwszą połowę dnia: przed operacją podaje się insulinę krótko działającą lub średni czas trwania działania SC. Podczas operacji dożylnie podaje się 5% glukozy dożylnie z dodatkiem krótko działającej insuliny z prędkością 5-10 U / l, szybkość infuzji wynosi 150 ml / h. Wlew 5% glukozy z krótko działającą insuliną jest kontynuowany po operacji, dopóki pacjent nie zacznie samodzielnie jeść. Następnie pacjent jest przenoszony na doustne leki hipoglikemiczne i monitorowany jest poziom cukru we krwi.

Leczenie osteoporozy steroidowej (SOP) nawet po wyeliminowaniu hiperkortykologii jest długotrwałe. Preparaty do leczenia SOP można warunkowo podzielić na trzy grupy: środki wpływające na procesy resorpcji kości, leki stymulujące tworzenie kości i leki wielowymiarowe. Kalcytonina (miokalcyk) jest jednym z leków zmniejszających resorpcję kości. Lek ten stosuje się w dwóch postaciach dawkowania: w ampułkach i w postaci aerozolu do nosa. Kursy trwające dwa miesiące powinny odbywać się trzy razy w roku. Bisfosfoniany (fosamax, xidifon) to leki zmniejszające resorpcję kości. W leczeniu bisfosfonianów zaleca się dodatkowe spożycie soli wapniowych (500-1000 mg dziennie). Jednym z najskuteczniejszych leków stymulujących tworzenie kości i zwiększających masę kostną są sole fluorkowe. Leczenie trwa od sześciu miesięcy do jednego roku.

Uważa się, że sterydy anaboliczne zmniejszają resorpcję kości i indukują dodatni bilans wapniowy z powodu zwiększonego wchłaniania wapnia z jelita i reabsorpcji wapnia przez nerki. Ponadto, według niektórych raportów, stymulują aktywność osteoblastów i zwiększają masę mięśniową. Są przepisywane głównie pozajelitowo, w nieciągłych cyklach 25-50 mg raz lub dwa razy w miesiącu przez dwa miesiące trzy razy w roku.

Preparaty aktywnego metabolitu witaminy D (oxydevit, alfa D3-Teva) są szeroko stosowane w NIR. W SOP stosuje się je w dawce 0,5–1,0 μg / dzień, zarówno w monoterapii, jak iw połączeniu z innymi lekami (D3 + kalcytonina, D3 + sole fluorkowe, D3 + bisfosfoniany). Dzięki kompleksowemu leczeniu BIC i SOP możliwe jest również stosowanie osteopanu zawierającego wapń, witaminę D3, magnez i cynk, przepisującego dwie tabletki trzy razy dziennie.

Objawowe leczenie SOP obejmuje leczenie przeciwbólowe: środki przeciwbólowe, wyznaczenie niesteroidowych leków przeciwzapalnych, a także środki zwiotczające mięśnie ośrodkowe, ponieważ skurcz mięśni przykręgosłupowych wpływa również na genezę bólu w SOP. Sole wapnia nie mają niezależnego znaczenia w leczeniu steroidowego OP, ale są istotnym składnikiem złożonej terapii. W praktyce klinicznej obecnie preferuje się sole wapniowe instant. Calcium forte zawiera 500 mg pierwiastka wapnia w jednej rozpuszczalnej tabletce. Preparaty wapniowe powinny być przepisywane w jednym kroku, w nocy. W leczeniu SOP wapń należy stosować codziennie w dziennej dawce 500-1000 mg w połączeniu z lekami terapii patogenetycznej OP. Bezwzględnym wskazaniem do wyznaczenia gorsetu w SOP są bóle pleców i obecność złamań kompresyjnych ciał kręgowych.

Rokowanie NIR zależy od czasu trwania, ciężkości choroby i wieku pacjenta. Przy krótkotrwałym przebiegu choroby, łagodnym i poniżej 30 roku życia rokowanie jest korzystne. Po odpowiednim leczeniu obserwuje się powrót do zdrowia. W przypadku umiarkowanej postaci choroby i jej długiego przebiegu u pacjentów, po normalizacji funkcji przysadki i nadnerczy, często pozostają nieodwracalne zmiany w układzie sercowo-naczyniowym i układzie kostnym, które wymagają dodatkowego leczenia. Z powodu dwustronnej adrenalektomii u pacjentów rozwija się przewlekła niewydolność nadnerczy. Przy stabilnej niewydolności kory nadnerczy i braku tendencji do wzrostu gruczolaka przysadki rokowanie jest korzystne, chociaż zdolność do pracy pacjentów jest ograniczona.

S. D. Arapova, kandydat nauk medycznych
E. I. Marova, doktor nauk medycznych, profesor
Centrum Badań Endokrynologicznych RAMS, Moskwa

Zespół Itsenko-Cushinga

Zespół Itsenko-Cushinga w medycynie jest chorobą, która pociąga za sobą wiele objawów, które powstają w wyniku wzrostu stężenia hormonów glukokortykoidowych w organizmie człowieka.

Przyczyny zespołu Itsenko-Cushinga

  • Procesy zapalne zachodzące w mózgu (w szczególności z powodu guza przysadki).
  • W niektórych przypadkach występuje w okresie poporodowym u kobiet.
  • Guzy nadnerczy.
  • Guzy trzustki, oskrzeli i płuc, śródpiersia, co nieuchronnie pociąga za sobą objawy zespołu Itsenko-Cushinga.

Podczas diagnozowania analizowanej choroby należy pamiętać, że zespół Itsenko-Cushinga łączy dużą liczbę bolesnych stanów (rak nadnerczy, choroba Cushinga, zwiększone ACTH itp.). Ponadto pacjent z zespołem Itsenko-Cushinga powinien przejść dodatkowe badanie i odmówić przyjmowania leków zawierających glukokortykoidy (na przykład przyjmowanie prednizonu lub podobnych leków przez długi czas może spowodować rozwój badanej choroby).

Po zidentyfikowaniu objawów zespołu Cushinga nie można od razu stwierdzić, która choroba jest typowa dla konkretnego pacjenta: rak nadnerczy, a jednak choroba Cushinga. Dość często u mężczyzn cierpiących na raka nadnerczy hormon żeński zaczyna dominować w ciele, au kobiet wręcz przeciwnie, pojawiają się objawy męskie. Nie możemy również zapominać, że w medycynie występuje pseudo-syndrom Cushinga, który występuje u pacjentów z depresją lub pijących alkohol przez długi czas. W wyniku takich chorób ustaje normalne funkcjonowanie nadnerczy i zaczynają one wytwarzać hormony glukokortykoidowe w nadmiarze, co prowadzi do wystąpienia objawów zespołu Itsenko-Cushinga.

Rozpowszechnienie

Zespół Itsenko-Cushinga występuje u dzieci i może rozwijać się w każdym wieku. Jednak najczęściej występuje u osób w wieku od 20 do 40 lat. Należy zauważyć, że u kobiet choroba ta występuje 10 razy częściej niż u mężczyzn.

Objawy zespołu Itsenko-Cushinga

Do najczęstszych objawów zespołu Itsenko-Cushinga należą otyłość tułowia, szyi i twarzy. U pacjentów z tą chorobą twarz nabiera okrągłego kształtu, dłonie i stopy stają się bardzo cienkie i cienkie, skóra nadmiernie wysycha, aw niektórych miejscach nabiera czerwono-niebieskiego koloru (na twarzy iw okolicy klatki piersiowej). Często opuszki palców, usta i nos zmieniają kolor na niebieski (rozwija się akrocyjanoza). Skóra staje się cieńsza, żyły są przez nią wyraźnie widoczne (najczęściej występują na kończynach i klatce piersiowej), rozstępy są wyraźnie widoczne (na brzuchu, biodrach, nogach i ramionach). W miejscach tarcia skóra często nabiera ciemniejszego odcienia. U kobiet na twarzy i kończynach występuje nadmierne owłosienie na ciele.

Ponadto ciśnienie krwi stale rośnie. Ze względu na brak wapnia w ciele obserwuje się zmiany w szkielecie (w ciężkich postaciach choroby występują złamania kręgosłupa i żeber). Procesy metaboliczne w ciele są zakłócone, co pociąga za sobą rozwój cukrzycy, której prawie nigdy nie da się wyleczyć. U pacjentów z tą chorobą może wystąpić częsta depresja lub stan nadmiernego podniecenia..

Objawami zespołu Itsenko-Cushinga są również obniżenie stężenia potasu we krwi, podczas gdy hemoglobina, krwinki czerwone i cholesterol znacznie się zwiększają.

Zespół Itsenko-Cushinga ma trzy formy rozwoju: łagodny, umiarkowany i ciężki. Choroba może rozwinąć się w ciągu roku lub sześciu miesięcy (bardzo szybko) i może przyspieszyć w ciągu 3-10 lat.

Rozpoznanie zespołu Itsenko-Cushinga

  • Określa się ilość kortyzolu we krwi i moczu. Badanie krwi wykonuje się w celu ustalenia ilości ACTH w nim (podwyższenie nocne jest najbardziej wiarygodnym wskaźnikiem w tej analizie).
  • Za pomocą specjalnych badań ustalono źródło zwiększonej produkcji hormonów (nadnerczy lub przysadki mózgowej). Wykonuje się tomografię komputerową czaszki, w wyniku której określa się gruczolaka przysadki, a także zwiększa się nadnercza. Dzięki tomografii lub scyntygrafii rozpoznaje się guzy nadnerczy.
  • Aby wykluczyć możliwy rozwój nowotworu kory nadnerczy, przeprowadza się specjalne testy z użyciem deksametazonu, ACTH lub metapironu.

Leczenie zespołu Itsenko-Cushinga

  • Jeśli objawem zespołu Itsenko-Cushinga jest stan patologiczny przysadki mózgowej, wówczas jedynym właściwym rozwiązaniem jest całkowite usunięcie przysadki mózgowej.
  • W przypadku, gdy pacjent ma gruczolaka nadnerczy, leczenie zespołu Itsenko-Cushinga polega na usunięciu gruczolaka, w tym laparoskopowym usunięciu nadnerczy - laparoskopowej adrenalektomii. W ciężkich przypadkach choroby chirurgicznie usuwa się dwa nadnercza, co prowadzi do trwałej niewydolności nadnerczy. Utrzymanie prawidłowego stanu pacjenta może tylko odpowiednie leczenie.
  • Laparoskopowa adrenalektomia jest stosowana nie tylko w leczeniu zespołu Itsenko-Cushinga, ale także w celu eliminacji chorób endokrynologicznych wynikających ze złego funkcjonowania przysadki mózgowej lub nadnerczy, co może prowadzić do rozwoju objawów zespołu Itsenko-Cushinga. Dzisiaj taka operacja jest szeroko rozpowszechniona na całym świecie. Jeśli nie można przeprowadzić operacji na przysadce mózgowej, wykonuje się obustronną laparoskopową adrenalektomię.
  • Leczenie zespołu Itsenko-Cushinga u dzieci i dorosłych z rakiem nadnerczy jest określane dla każdego pacjenta. Łagodna do umiarkowanej postać choroby jest leczona radioterapią. Jeśli ta metoda leczenia nie przyniesie odpowiednich rezultatów, usuń jeden nadnercz lub przepisz chloditan z innymi lekami.
  • Celem leczenia zachowawczego jest przywrócenie metabolizmu minerałów, białek i węglowodanów. W leczeniu zespołu Itsenko-Cushinga często przepisywane są leki moczopędne, glikozydy nasercowe, a także leki obniżające ciśnienie krwi.

Wideo z YouTube na temat artykułu:

Informacje są kompilowane i dostarczane wyłącznie w celach informacyjnych. Idź do lekarza przy pierwszych oznakach choroby. Samoleczenie jest niebezpieczne dla zdrowia.!

Jakie są podobieństwa i różnice między zespołem Itenko-Cushinga a ich leczeniem?

Pod nazwą choroby i zespołu Itsenko-Cushinga dwie choroby są połączone, są absolutnie identyczne pod względem objawów, ale mają różne przyczyny rozwoju. Choroba jest związana z uszkodzeniem przysadki mózgowej lub jej regulacją przez podwzgórze.

Przyczyny choroby:

  • Zespół. Najczęściej wiąże się z upośledzeniem przyjmowania hormonów w patologiach autoimmunologicznych. Dzieje się tak również z gruczolakiem lub rakiem kory nadnerczy. Guzy wytwarzające hormony w innych lokalizacjach są rzadziej spotykane. U alkoholików z ciężką depresją występuje pseudo-syndrom, który wygląda podobnie do Itsenko-Cushinga, ale nie jest związany z zaburzeniami hormonalnymi.
  • Choroba. Ta postać choroby występuje u 80% pacjentów. Jego przyczyną jest guz przysadki, głównie gruczolak (łagodny). Może być poprzedzony: zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych, zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych, zapaleniem mózgu; uraz czaszki; ciężkie infekcje wirusowe, bakteryjne, zatrucia; wahania hormonów w okresie menopauzy, podczas ciąży, po porodzie.

Objawy u dzieci i dorosłych objawiają się objawami zewnętrznymi, uszkodzeniem serca, naczyń krwionośnych, nerek, układu mięśniowo-szkieletowego, układu pokarmowego. Praca narządów płciowych jest zaburzona, często występują zaburzenia psychiczne.

Wygląd cushingoidalny - u pacjentów występuje nierównomierne odkładanie tłuszczu. Przeważnie osadza się na twarzy (w kształcie księżyca), szyi i ramion (gruby „garb” w 7. kręgu szyjnym), gruczołów mlecznych, górnej części pleców, żołądka. Nogi pacjentów pozostają cienkie, co w przenośni opisano jako „kolos z glinianymi stopami”. Cera nabiera czerwonego lub szkarłatnego odcienia, skóra jest sucha, łuszcząca się. Na jasnym tle brzucha, gruczołów sutkowych i ramion, tworzą się rozstępy, krwotoki tworzą się z niewielkimi uderzeniami. Miejsca wcierane przez odzież stają się ciemne („brudne”).

Cierpi układ kostny i mięśnie, zaburza się tworzenie witaminy D, co prowadzi do kruchości kości - osteoporozy. Przejawia się to złamaniami, bólem kości, zahamowaniem wzrostu, skrzywienie kręgosłupa. Z powodu zaburzeń metabolizmu białek również cierpią mięśnie, a siła i napięcie są zmniejszone. Towarzyszą temu zmiany zewnętrzne: zanikające, opadające pośladki, cienkie biodra, nogi, ręce, wystający brzuch, przepukliny białej linii spowodowane rozbieżnością mięśni odbytnicy.

Uszkodzenie serca i naczyń krwionośnych: kardiomiopatia steroidowa, niewydolność krążenia, nadciśnienie tętnicze, zaburzenia.

Układ pokarmowy: uporczywe zapalenie błony śluzowej żołądka o wysokiej kwasowości, sterydowe wrzody żołądka, erozja błony śluzowej jelit, krwawienie z przewodu pokarmowego.

Układ moczowo-płciowy u kobiet: wzrost wąsów, bokobrodów i brody; włosy na klacie; rozwój trądziku, czyraki; opóźnione okresy lub ich zakończenie; bezpłodność. U mężczyzn wypadają włosy na twarzy i ciele, zmniejsza się pożądanie seksualne i siła działania, zanik jąder, gruczoły sutkowe. Dziecko ma opóźnione pojawienie się gruczołów sutkowych u dziewcząt, zmiany głosu i wzrost włosów na twarzy u chłopców. Dzieci są karłowate przez rówieśników.

Diagnoza stanu obejmuje biochemię krwi, analizę moczu, hormony krwi, prześwietlenie czaszki, MRI i CT mózgu, ultradźwięki, MRI nadnerczy.

Leczenie choroby Itsenko-Cushinga obejmuje leki blokujące przysadkę mózgową (Parlodel, Reserpine) i zmniejszające odpowiedź na ACTH (Nizoral, Mamomit, Mitotan). Objawowe leczenie osteoporozy, zaburzeń serca, układu nerwowego. Radioterapia w celu stłumienia czynności przysadki, leczenie chirurgiczne - gruczolak, jeden z nadnerczy lub oba z terapią przez całe życie (o skomplikowanym przebiegu) jest usuwany.

Zespół jest traktowany inaczej. Jeśli powodem jest długotrwałe zażywanie narkotyków, są one stopniowo anulowane. Jeśli występuje guz nadnerczy, jest on usuwany, jeśli to niemożliwe, razem z nadnerczem lub jednym i drugim. Aby skonsolidować wynik, wykonuje się napromienianie przysadki, co hamuje tworzenie ACTH.

Przeczytaj więcej w naszym artykule na temat choroby i zespołu Itsenko-Cushinga, ich leczenia.

Różnice między chorobą a zespołem Itsenko-Cushinga

Pod nazwą choroby i zespołu Itsenko-Cushinga łączy się dwie choroby, które są absolutnie identyczne pod względem objawów, ale mają różne przyczyny rozwoju. Choroba jest związana z uszkodzeniem przysadki mózgowej lub jej regulacją przez podwzgórze. Oznacza to, że naruszenia są zlokalizowane w mózgu. Adrenokortykotropowy hormon przysadki mózgowej (ACTH) stymuluje nadnercza, w odpowiedzi zwiększając syntezę kortykosteroidów.

W przypadku zespołu nadmierne spożycie hormonów nadnerczy wiąże się z guzem ich warstwy korowej lub wprowadzeniem analogów (leków) z zewnątrz przy długotrwałym leczeniu. Rzadziej komórki syntetyzujące kortyzol mają nowotwory jajników, tkanki płucnej, jelit, trzustki i tarczycy..

A oto więcej o gruczolaku przysadki.

Przyczyny choroby

Pojawienie się zespołu i choroby Itsenko-Cushinga wywołują różne czynniki.

Zespół

Najczęściej rozwój patologii wiąże się z upośledzeniem przyjmowania hormonów w patologiach autoimmunologicznych, które wymagają długotrwałej terapii hydrokortyzonem, prednizonem lub deksametazonem. Dzieje się tak również z gruczolakiem lub rakiem kory nadnerczy. Nowotwory wytwarzające hormony z innych miejsc są rzadziej wykrywane..

U alkoholików z ciężką depresją występuje pseudo-syndrom, który wygląda podobnie do Itsenko-Cushinga, ale nie jest związany z zaburzeniami hormonalnymi.

Choroba

Ta postać choroby występuje u 80% pacjentów. Jego przyczyną jest guz przysadki, głównie gruczolak (łagodny). Może być poprzedzony:

  • zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie mózgu;
  • uraz czaszki;
  • ciężkie infekcje wirusowe, bakteryjne, zatrucia;
  • wahania hormonów w okresie menopauzy, podczas ciąży, po porodzie.

W niektórych przypadkach przyczyną jest pokonanie podwzgórza i jego wzrost w tworzeniu kortykotropowego czynnika uwalniającego, liberiny (dosłowne tłumaczenie to „wyzwoliciel”). Związek ten stymuluje przysadkę mózgową i wytwarza nadmiar hormonu adrenokortykotropowego..

Mechanizm zaburzeń hormonalnych

Wszystkie objawy choroby lub zespołu są związane z łańcuchem reakcji biologicznych, które ACTH wywołuje w organizmie. W nadnerczach zwiększa się wytwarzanie hormonów glukokortykoidowych (kortyzol, kortyzon), hormonów płciowych (androgeny, mężczyźni) i aldosteronu. Ich działanie przejawia się w:

  • rozpad białka (maleje objętość mięśni i tkanki łącznej, w tym mięśnia sercowego);
  • podział glikogenu na glukozę (niedobór insuliny, cukrzyca);
  • gromadzenie się tłuszczu (otyłość);
  • aktywacja reniny, konwersja angiotensyny do postaci aktywnej (wysokie ciśnienie krwi, zatrzymanie płynów i sodu, wydalanie potasu);
  • zniszczenie kości i utrudnienie wchłaniania wapnia w układzie pokarmowym (osteoporoza);
  • naruszenie jajników u kobiet pod wpływem męskich hormonów płciowych (zwiększony wzrost włosów na twarzy, ciele, bezpłodność);
  • obniżenie odporności (częste infekcje wirusowe i bakteryjne, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, gruźlica).

Obejrzyj wideo o zespole Itsenko-Cushinga:

Objawy u dzieci i dorosłych

Zmiany hormonalne prowadzą do typowych objawów zewnętrznych, uszkodzenia serca, naczyń krwionośnych, nerek, układu mięśniowo-szkieletowego, układu pokarmowego. Praca narządów płciowych jest zaburzona, często występują zaburzenia psychiczne.

Wygląd Cushingoid

Tkanka tłuszczowa w ciele charakteryzuje się różnym stopniem wrażliwości na hormony nadnerczy. Dlatego pacjenci mają nierównomierne odkładanie tłuszczu. Przeważnie osadza się na twarzy (w kształcie księżyca), szyi i ramion (gruby „garb” w 7. kręgu szyjnym), gruczołów mlecznych, górnej części pleców, żołądka. Nogi pacjentów pozostają cienkie, co w przenośni określa się mianem „kolosa z glinianymi stopami”, co oznacza, że ​​tylko z wyglądu jest wspaniały, słaby.

Cera nabiera czerwonego lub szkarłatnego odcienia, skóra jest sucha, łuszcząca się. Na bladym tle brzucha, gruczołów sutkowych i ramion tworzą się rozstępy. Ich pojawienie się wiąże się z rozkładem białek pod wpływem hormonów; mają one czerwono-fioletowy kolor, co nie zdarza się podczas normalnej otyłości ani w czasie ciąży.

Z powodu zwiększonej kruchości naczyń włosowatych i cienkiej skóry u pacjentów dochodzi do krwotoków z niewielkimi udarami. Miejsca wcierane przez ubranie stają się ciemne („brudne”). Najczęściej jest to szyja, łokcie, pachy, fałdy pachwinowe.

Układ kostny i mięśnie

Zwiększone tworzenie kortyzolu zmienia strukturę kości:

  • zakłóca syntezę kolagenu, jednego z głównych białek macierzy kostnej;
  • stymuluje niszczenie kości;
  • nie pozwala na tworzenie nowych komórek (osteoblasty);
  • ługuje wapń.

Zakłóca się również tworzenie witaminy D, co prowadzi również do łamliwości kości - osteoporozy. Obejmuje kończyny, kręgosłup, dłonie, region tureckiego siodła, w którym znajduje się przysadka mózgowa. Przejawia się to złamaniami, bólem kości, zahamowaniem wzrostu, skrzywienie kręgosłupa.

Mięśnie są również dotknięte zaburzeniami metabolizmu białek. Zmniejszają siłę i ton. Towarzyszą temu zmiany zewnętrzne: zanikające, opadające pośladki, cienkie biodra, nogi, ręce, wystający brzuch, przepukliny białej linii spowodowane rozbieżnością mięśni odbytnicy.

Uszkodzenie serca i naczyń krwionośnych

Utrata soli wapnia i osłabienie mięśni prowadzą do kardiomiopatii steroidowej, rozwoju niewydolności krążenia (obrzęk, tachykardia, powiększenie wątroby). Zaburzenia wydzielania płynów i sodu, powstawanie substancji zwężających naczynia krwionośne (angiotensyna 2) powodują uporczywe nadciśnienie tętnicze, zaburzenia rytmu (skurcze dodatkowe, migotanie, trzepotanie przedsionków).

Układ trawienny

Hormony nadnerczy stymulują tworzenie kwasu solnego przez komórki żołądka. Wynik to:

  • uporczywe zapalenie błony śluzowej żołądka o wysokiej kwasowości,
  • steroidowe wrzody żołądka,
  • erozja błony śluzowej jelit,
  • krwawienie z przewodu pokarmowego.

Układ moczowo-płciowy

Męskie hormony płciowe stymulują u kobiet:

  • wzrost wąsów, wąsów i brody;
  • włosy na klacie;
  • rozwój trądziku, czyraki;
  • opóźnione okresy lub ich zakończenie;
  • bezpłodność.

Pod ich wpływem mężczyźni tracą włosy na twarzy i ciele, zmniejszają się pożądania seksualne i potencja, zanik jąder i gruczoły sutkowe. Jeśli choroba występuje u dziecka, pojawia się opóźnienie w powstawaniu gruczołów sutkowych u dziewcząt, zmianach głosu i porostu włosów u chłopców. Dzieci są karłowate przez rówieśników.

Uszkodzenie nerek objawia się:

  • przewlekłe odmiedniczkowe zapalenie nerek;
  • kamienie nerkowe;
  • zmarszczka narządów (nefroskleroza);
  • osłabienie zdolności filtracyjnej do ciężkich postaci mocznicy (zatrucie produktami metabolizmu białek).

Zaburzenia neurologiczne i psychiczne

Obraz kliniczny uzupełniają zmiany w układzie nerwowym:

  • nieskoordynowane ruchy,
  • drżenie podczas chodzenia,
  • odruchy patologiczne,
  • asymetria twarzy,
  • utrata przejrzystości mowy,
  • drażliwość,
  • niepokój,
  • ciągła słabość,
  • konwulsyjne ataki,
  • depresja,
  • utrata pamięci,
  • zmniejszona zdolność intelektualna,
  • skłonność samobójcza.

Surowość

W zależności od nasilenia objawów wyróżnia się trzy warianty choroby:

  • Przy łagodnym przebiegu zachowana jest praca narządów płciowych, objawy osteoporozy są początkowe lub nieobecne.
  • U umiarkowanych występują objawy z narządów wewnętrznych, cukrzyca, zaburzenia czynności jajników, niepłodność, ale reagują na terapię.
  • Ciężka forma z powikłaniami.

Według tempa wzrostu objawów hiperkortykozy (zwiększonej czynności nadnerczy) dochodzi do naruszeń:

  • postępujący - w ciągu roku lub 6-8 miesięcy pacjent ujawnia patologiczne zmiany w pracy wszystkich układów i narządów;
  • torpid - choroba rozwija się powoli, zaburzenia wielu narządów pojawiają się po 5-10 latach od pierwszych objawów.

Obejrzyj wideo o chorobie Itsenko-Cushinga:

Powikłania hiperkortykologii

Ciężki i postępujący przebieg patologii może doprowadzić pacjenta do śmierci z powodu powikłań:

  • niewyrównana niewydolność serca;
  • ostry wypadek mózgowo-naczyniowy (udar);
  • infekcja i jej rozprzestrzenianie się w całym ciele (posocznica, furunculosis, ogniska ropy, infekcje grzybicze);
  • niewydolność nerek;
  • liczne złamania kości, kręgosłupa;
  • kryzys z zaburzeniami świadomości, spadek ciśnienia, cukru i sodu we krwi, nadmiar potasu, ból brzucha, wymioty.

Diagnostyka

Jeśli pacjent wykryje zewnętrzne oznaki nadmiernego tworzenia hormonów nadnerczy, zaleca się badanie laboratoryjne i instrumentalne. Przeprowadza się go w celu zidentyfikowania przyczyn patologii, a także stopnia zakłócenia narządów docelowych. Minimalny plan obejmuje:

  • biochemia krwi - podwyższony cholesterol, globuliny, sód, glukoza, obniżony - potas, fosforany, albumina i fosfataza alkaliczna;
  • analiza moczu - wykrywa glukozę, białko, krwinki czerwone i cylindry, które nie powinny być normalne, podwyższone 17-KS (produkt wymiany steroidowych hormonów płciowych) i kortyzolu (3-4 razy wyższy);
  • hormony we krwi - wysoki poziom kortyzolu, ACTH;
  • Rentgen czaszki - deformacja tureckiego siodła z dużym gruczolakiem przysadki;
  • MRI i CT mózgu - znajdują małe guzy, w razie potrzeby stosuje się kontrast;
  • USG, MRI nadnercza - obustronna proliferacja tkanki, jeśli tylko z jednej strony jest to częściej guz (glukosteroma).

Gruczolak przysadki (kortykotropinoma) jest wykrywany za pomocą tomografii, nawet z kontrastem w około 73-77% przypadków, a jego rozmiar od 1,5 do 8 mm u większości pacjentów. Dlatego w celu ustalenia źródła stymulacji nadnerczy wykonuje się test narkotykowy. Choroba Itsenko-Cushinga objawia się wzrostem 17-ACS w moczu po zażyciu Metopironu i zmniejszeniem ich wydalania po deksametazonie. W przypadku zespołu wyniki analizy nie ulegają zmianie.

Leczenie choroby i zespołu Itsenko-Cushinga

W przypadku tych chorób podejścia do terapii są różne.

Choroba

Stosowany jest zestaw środków:

  • leki blokujące przysadkę mózgową (Parlodel, Reserpine), zmniejszając odpowiedź na ACTH (Nizoral, Mamomit, Mitotan). Przypisuj przed lub po operacji. Objawowe leczenie osteoporozy, zaburzeń serca, układu nerwowego;
  • Konieczna jest radioterapia, aby stłumić aktywność przysadki mózgowej - ekspozycja na protony, promienie gamma. Kilka miesięcy po sesji normalizuje się waga, ciśnienie, cykl menstruacyjny, poprawia się struktura kości;
  • leczenie chirurgiczne - gruczolak, jeden z nadnerczy lub oba z trwającym całe życie leczenie zastępcze (o skomplikowanym przebiegu) jest usuwany.

Zespół

Jeśli powodem jest długotrwałe zażywanie narkotyków, są one stopniowo anulowane. Jeśli występuje guz nadnerczy, jest on usuwany, jeśli to niemożliwe, razem z nadnerczem lub jednym i drugim. Aby skonsolidować wynik, wykonuje się napromienianie przysadki, co hamuje tworzenie ACTH.

Leczenie objawowe obejmuje:

  • leki przeciwnadciśnieniowe (Prenes, Ampril);
  • leki moczopędne (Veroshpiron, Triampur);
  • tabletki na obniżenie poziomu glukozy we krwi (Glucofage, Diabeton);
  • leki wzmacniające kości (Miacalcic, Fosamax, Witamina D3 i wapń, Osteopan).

Rokowanie dla pacjentów

Dobre wyniki leczenia obserwuje się w młodym wieku, z wczesnym wykryciem i łagodną postacią choroby. Jeśli dla takich pacjentów przeprowadzana jest kompleksowa terapia, mają oni dość dużą szansę na stabilną remisję lub powrót do zdrowia. Jeśli zaburzenia hormonalne mają długi rozwój, wówczas zmiany w kościach, mięśniu sercowym, nerkach i gruczołach wydzielania wewnętrznego stają się nieodwracalne.

Po radykalnym usunięciu gruczolaka pacjenci ratują życie, ale ich wydajność jest znacznie zmniejszona.

W przypadku zespołu Itsenko-Cushinga rokowanie zależy również od czasu rozpoczęcia leczenia. Możliwe jest zrekompensowanie przypadków medycznych; osiągają również zadowalający stan dzięki łagodnemu guzowi nadnerczy i jego terminowemu usunięciu. W nowotworach złośliwych pacjenci żyją średnio około 1,5 roku.

A oto więcej o guzowatym wolu tarczycy.

Choroba i zespół Itsenko-Cushinga mają ten sam obraz kliniczny. Jest to determinowane wzrostem hormonów nadnerczy. W przypadku choroby źródłem jest przysadka, podwzgórze, a bezpośrednim czynnikiem jest ACTH. W przypadku tego zespołu nadnercza są dotknięte lub hormony przez długi czas występują w postaci leków.

Rozpoznanie ustala się na podstawie typowych objawów zewnętrznych, badań krwi, badań moczu, badań narkotykowych, rezonansu magnetycznego mózgu i nadnerczy. Do leczenia zalecane są leki, napromienianie przysadki i operacja.

Dokładne powody, dla których gruczolak przysadki może się pojawić, nie zostały zidentyfikowane. Objawy guza mózgu różnią się u kobiet i mężczyzn, w zależności od hormonu, który prowadzi. Prognozy dla małych korzystne.

Pacjenci nie są w pełni świadomi, jak niebezpieczne może być wole guzkowe tarczycy. Ale ma wiele przejawów - rozproszone, koloidalne, toksyczne, nietoksyczne. W pierwszych etapach objawy mogą być ukryte. Lekarz wybiera leczenie, czasem jest to całkowite usunięcie narządów.

Wiele czynników może powodować naruszenie przysadki mózgowej. Objawy nie zawsze są oczywiste, a objawy bardziej przypominają problemy związane z endokrynologią u mężczyzn i kobiet. Leczenie jest złożone. Jakie zaburzenia są związane z przysadką mózgową??

Dość często toksyczny gruczolak w początkowych stadiach jest całkowicie ukryty. Objawy pojawiają się, gdy węzeł rośnie wraz ze wzrostem oczu, przerwami w rytmie serca i innymi. Początkowo leczenie odbywa się bez operacji, przy braku efektu można zastosować skleroterapię etanolową..

Uraz tarczycy, niedowład, jest dość rzadki. Przeważnie uzyskuje się go w trakcie walk, w produkcji, w próbach samobójczych i innych. Główne objawy to krwawienie, obrzęk szyi. Leczenie może obejmować usunięcie narządów.

Zespół Cushinga: przyczyny, objawy, diagnoza, jak leczyć, rokowanie

Zespół Cushinga to zespół objawów klinicznych ze względu na wysoką zawartość kortykosteroidów we krwi (hiperkortykalizm). Hiperkortyk to dysfunkcja układu hormonalnego. Jego pierwotna postać jest związana z patologią nadnerczy, a wtórna rozwija się wraz z uszkodzeniem układu podwzgórzowo-przysadkowego mózgu.

Glukokortykosteroidy to hormony, które regulują wszystkie rodzaje metabolizmu w organizmie. Synteza kortyzolu w korze nadnerczy jest aktywowana przez działanie hormonu przysadki mózgowej i hormonurenokortykotropowego (ACTH). Aktywność tego ostatniego jest kontrolowana przez hormony podwzgórza - kortykoliberiny. Skoordynowana praca wszystkich ogniw regulacji humoralnej zapewnia prawidłowe funkcjonowanie ludzkiego ciała. Utrata co najmniej jednego ogniwa z tej struktury prowadzi do nadmiernego wydzielania kortykosteroidów przez nadnercza i rozwoju patologii.

Kortyzol pomaga ludzkiemu organizmowi szybko dostosować się do skutków negatywnych czynników środowiskowych - traumatycznych, emocjonalnych, zakaźnych. Ten hormon jest niezbędny w funkcjonowaniu organizmu. Glukokortykoidy zwiększają intensywność katabolizmu białek i aminokwasów, hamując jednocześnie rozkład glukozy. W rezultacie tkanki ciała zaczynają się deformować i zanikać, rozwija się hiperglikemia. Tkanka tłuszczowa reaguje inaczej na poziom glukokortykoidów we krwi: niektóre przyspieszają odkładanie się tłuszczów, podczas gdy inne - ilość tkanki tłuszczowej maleje. Brak równowagi wodno-elektrolitowej prowadzi do rozwoju miopatii i nadciśnienia tętniczego. Upośledzona odporność zmniejsza ogólną odporność organizmu i zwiększa jego podatność na infekcje wirusowe i bakteryjne. Z hiperkortykalizmem cierpią kości, mięśnie, skóra, mięsień sercowy i inne narządy wewnętrzne.

Syndrom ten został po raz pierwszy opisany w 1912 r. Przez amerykańskiego neurochirurga Harveya Williamsa Cushinga i dlatego ma swoją nazwę. N. Itsenko przeprowadził niezależne badanie i opublikował swoją pracę naukową nad chorobą nieco później, w 1924 r., Więc nazwa Zespół Itsenko-Cushinga jest powszechna w krajach byłego Związku Radzieckiego. Kobiety są znacznie bardziej narażone na tę chorobę niż mężczyźni. Pierwsze objawy kliniczne pojawiają się w wieku 25–40 lat.

Zespół Cushinga objawia się naruszeniem serca, zaburzeniami metabolicznymi, szczególnym rodzajem odkładania się tłuszczu w ciele, uszkodzeniem skóry, mięśni, kości, zaburzeniami układu nerwowego i rozrodczego. U pacjentów twarz jest zaokrąglona, ​​powieki puchną, pojawia się jasny rumieniec. Kobiety zauważają nadmierny wzrost włosów na twarzy. Dużo tłuszczu gromadzi się w górnej części ciała, a nie w szyi. Rozstępy - na skórze pojawiają się rozstępy. U pacjentów cykl menstruacyjny jest zakłócony, łechtaczka jest przerośnięta.

Rozpoznanie zespołu opiera się na wynikach laboratoryjnych oznaczeń kortyzolu we krwi, badaniach tomograficznych i scyntygraficznych nadnerczy. Leczenie patologii to:

  • w powołaniu leków, które hamują wydzielanie kortykosteroidów,
  • w leczeniu objawowym,
  • w chirurgicznym usunięciu nowotworu.

Etiologia

Czynniki etiopatogenetyczne zespołu Cushinga dzielą się na dwie grupy - endogenne i egzogenne.

  1. Pierwsza grupa obejmuje procesy przerostowe i nowotwory kory nadnerczy. Guz wytwarzający hormony warstwy korowej nazywa się kortykosteromą. Z pochodzenia jest to gruczolak lub gruczolakorak..
  2. Egzogeniczną przyczyną hiperkortykozy jest intensywne i długotrwałe leczenie różnych chorób kortykosteroidami i hormonami kortykotropowymi. Zespół narkotykowy rozwija się w wyniku niewłaściwego leczenia prednizonem, deksametazonem, hydrokortyzonem i diprospanem. Jest to tak zwany jatrogenny typ patologii..
  3. Pseudosyndrom Cushinga ma podobny obraz kliniczny, ale jest spowodowany innymi przyczynami niezwiązanymi z uszkodzeniem nadnerczy. Należą do nich otyłość pokarmowa, uzależnienie od alkoholu, ciąża, choroby neuropsychiatryczne.
  4. Choroba Cushinga jest spowodowana zwiększoną produkcją ACTH. Przyczyną tego stanu jest mikrogruczolak przysadki lub kortykotropinoma, zlokalizowany w oskrzelach, jądrach lub jajnikach. Rozwój tego łagodnego guza gruczołowego przyczynia się do urazów głowy, wcześniejszej neuroinfekcji, porodu.
  • Całkowity hiperkortykalizm rozwija się wraz z uszkodzeniem wszystkich warstw kory nadnerczy.
  • Częściowo towarzyszy pojedyncze uszkodzenie poszczególnych stref korowych.

Patogenetyczne powiązania zespołu Cushinga:

  1. nadmierne wydzielanie kortyzolu,
  2. przyspieszenie procesów katabolicznych,
  3. rozkład białek i aminokwasów,
  4. zmiany strukturalne w narządach i tkankach,
  5. zaburzenie metabolizmu węglowodanów prowadzące do hiperglikemii,
  6. patologiczne złogi tłuszczu na plecach, szyi, twarzy, klatce piersiowej,
  7. brak równowagi kwasowo-zasadowej,
  8. zmniejszone stężenie potasu we krwi i zwiększenie sodu,
  9. wzrost ciśnienia krwi,
  10. tłumienie obrony immunologicznej,
  11. kardiomiopatia, niewydolność serca, arytmia.

Osoby zagrożone rozwojem hiperkortykalizmu:

  • sportowcy,
  • kobiety w ciąży,
  • uzależnieni, palacze, alkoholicy,
  • psychotyczny.

Symptomatologia

Objawy kliniczne zespołu Cushinga są różnorodne i specyficzne. Wraz z patologią rozwija się dysfunkcja układu nerwowego, rozrodczego i sercowo-naczyniowego.

  1. Pierwszym objawem choroby jest chorobliwa otyłość, charakteryzująca się nierównomiernym odkładaniem tłuszczu w całym ciele. U pacjentów tłuszcz podskórny jest najbardziej widoczny na szyi, twarzy, klatce piersiowej, brzuchu. Ich twarz staje się jak księżyc, ich policzki przybierają purpurowy, nienaturalny rumieniec. Postać pacjentów ma nieregularny kształt - całe ciało na cienkich kończynach.
  2. Na skórze ciała pojawiają się paski lub rozstępy w szkarłatno-cyjanotycznym kolorze. Są to rozstępy, których wygląd wiąże się z nadmiernym rozciąganiem i przerzedzaniem skóry w miejscach, w których tłuszcz gromadzi się w nadmiarze. Objawy skórne zespołu Cushinga obejmują również: trądzik, trądzik, krwiaki i sprecyzowane krwotoki, obszary przebarwień i miejscowe nadmierne pocenie się, powolne gojenie się ran i skaleczeń. Skóra pacjenta nabiera „marmurowego” odcienia z wyraźnym wzorem naczyniowym. Staje się podatna na łuszczenie i suchość. Na łokciach, szyi i brzuchu skóra zmienia kolor, co wiąże się z nadmiernym odkładaniem melaniny.
  3. Uszkodzenie układu mięśniowego objawia się hipotrofią i mięśniem hipotonicznym. „Skośne pośladki” i „żołądek żaby” są powodowane przez zanikowe procesy w odpowiednich mięśniach. Z zanikiem mięśni nóg i obręczy barkowej pacjenci skarżą się na ból podczas podnoszenia i przysiadów.
  4. Zaburzenia seksualne objawiają się nieregularnymi miesiączkami, nadmiernym owłosieniem i nadmiernym owłosieniem u kobiet, zmniejszonym pożądaniem seksualnym i impotencją u mężczyzn.
  5. Osteoporoza to zmniejszenie gęstości kości i naruszenie jej mikroarchitektoniki. Podobne zjawiska występują w ciężkich zaburzeniach metabolicznych kości z przewagą katabolizmu nad procesami tworzenia kości. Osteoporoza objawia się bólem stawów, spontanicznymi złamaniami szkieletu, skrzywieniem kręgosłupa - kifoskoliozą. Kości zaczynają się cienkie i boleć. Stają się kruche. Pacjenci garbią się, a chore dzieci są zahamowane przez rówieśników.
  6. Z uszkodzeniem układu nerwowego pacjenci doświadczają różnych zaburzeń, od letargu i apatii po depresję i euforię. Pacjenci cierpią na bezsenność, psychozę, możliwe są próby samobójcze. Zakłócenie ośrodkowego układu nerwowego objawia się ciągłą agresją, gniewem, niepokojem i drażliwością.
  7. Typowe objawy patologii obejmują: osłabienie, bóle głowy, zmęczenie, obrzęki obwodowe, pragnienie, częste oddawanie moczu.

Zespół Cushinga może występować w postaci łagodnej, umiarkowanej lub ciężkiej. Postępujący przebieg patologii charakteryzuje się nasileniem objawów w ciągu roku i stopniowym rozwojem zespołu w ciągu 5-10 lat.

U dzieci zespół Cushinga jest diagnozowany niezwykle rzadko. Pierwszym objawem choroby jest również otyłość. Prawdziwe dojrzewanie jest opóźnione: chłopcy wykazują niedorozwój genitaliów - jąder i penisa, a dziewczęta doświadczają dysfunkcji jajników, hipoplazji macicy, miesiączki nie ma. Oznaki uszkodzenia układu nerwowego, kości i skóry u dzieci są takie same jak u dorosłych. Cienka skóra jest łatwa do zranienia. Pojawiają się na nim czyraki, trądzik pospolity, wysypki podobne do porostów.

Ciąża u kobiet z zespołem Cushinga występuje rzadko z powodu poważnych zaburzeń seksualnych. Jej rokowanie jest złe: przedwczesny poród, spontaniczna aborcja, wczesne zakończenie ciąży.

W przypadku braku szybkiego i odpowiedniego leczenia zespół Cushinga prowadzi do rozwoju poważnych powikłań:

  • niewyrównana niewydolność serca,
  • ostry wypadek naczyniowo-mózgowy,
  • posocznica,
  • ciężkie odmiedniczkowe zapalenie nerek,
  • osteoporoza ze złamaniami kręgosłupa i żeber,
  • kryzys nadnerczy z pomieszaniem, spadkiem ciśnienia i innymi objawami patologicznymi,
  • bakteryjne lub grzybicze zapalenie skóry,
  • cukrzyca bez zaburzeń trzustki,
  • kamica moczowa.

Diagnostyka

Rozpoznanie zespołu Cushinga opiera się na danych anamnestycznych i fizycznych, skargach pacjentów i wynikach badań przesiewowych. Specjaliści zaczynają od ogólnego badania i zwracają szczególną uwagę na stopień i charakter tkanki tłuszczowej, stan skóry twarzy i ciała oraz diagnozują układ mięśniowo-szkieletowy.

  1. W moczu pacjentów określa się poziom kortyzolu. Przy jego wzroście 3-4 razy potwierdzono diagnozę patologii.
  2. Przeprowadzenie testu z deksametazonem: u zdrowych ludzi lek ten zmniejsza poziom kortyzolu we krwi, ale u pacjentów ten spadek nie występuje.
  3. Na hemogramie - leukopenia i erytrocytoza.
  4. Biochemia krwi - naruszenie CBS, hipokaliemia, hiperglikemia, dyslipidemia, hipercholesterolemia.
  5. W analizie markerów osteoporozy wykrywana jest niska zawartość osteokalcyny, informacyjnego markera tworzenia kości, który jest uwalniany przez osteoblasty podczas osteosyntezy i częściowo dostaje się do krwioobiegu.
  6. Analiza TSH - obniżenie poziomu hormonu stymulującego tarczycę.
  7. Określenie poziomu kortyzolu w ślinie - u zdrowych ludzi zmienia się, au pacjentów gwałtownie spada wieczorem.
  8. Badanie tomograficzne przysadki i nadnerczy przeprowadza się w celu ustalenia powstawania raka, jego lokalizacji, wielkości.
  9. Badanie rentgenowskie szkieletu - określenie objawów osteoporozy i złamań.
  10. Ultradźwięki narządów wewnętrznych - dodatkowa metoda diagnostyczna.

Specjaliści z zakresu endokrynologii, terapii, neurologii, immunologii i hematologii zajmują się diagnozowaniem i leczeniem pacjentów z zespołem Cushinga..

Leczenie

Aby pozbyć się zespołu Cushinga, należy zidentyfikować jego przyczynę i znormalizować poziom kortyzolu we krwi. Jeśli patologia była spowodowana intensywną terapią glukokortykoidami, należy je stopniowo wycofywać lub zastępować innymi środkami immunosupresyjnymi.

Pacjenci z zespołem Cushinga są hospitalizowani na oddziale endokrynologicznym szpitala, gdzie znajdują się pod ścisłym nadzorem lekarza. Leczenie obejmuje leki, chirurgię i radioterapię..

Farmakoterapia

Pacjentom przepisuje się inhibitory syntezy nadnerczy glikokortykosteroidów - „Ketokonazol”, „Metirapon”, „Mitotan”, „Mamomit”.

  • leki przeciwnadciśnieniowe - Enalapril, Kapoten, Bisoprolol,
  • diuretyki - „Furosemid”, „Veroshpiron”, „Mannitol”,
  • leki hipoglikemiczne - Diabeton, Glucofage, Siofor,
  • glikozydy nasercowe - Korglikon, Strofantin,
  • immunomodulatory - „Likopid”, „Ismigen”, „Immun”,
  • środki uspokajające - Corvalol, Valocordin,
  • kompleksy multiwitaminowe.

Interwencja chirurgiczna

Leczenie chirurgiczne zespołu Cushinga polega na następujących rodzajach operacji:

Adrenalektomia - usunięcie dotkniętej nadnerczy. W łagodnych nowotworach wykonuje się częściową adrenalektomię, w której usuwa się tylko guz z zachowaniem narządu. Biomateriał jest wysyłany do badania histologicznego w celu uzyskania informacji o rodzaju guza i jego pochodzeniu z tkanki. Po wykonaniu dwustronnej adrenalektomii pacjent będzie musiał przyjmować glikokortykoidy na całe życie.

  • Selektywna adenomektomia przezklinowa jest jedynym skutecznym sposobem na pozbycie się problemu. Nowotwory przysadki mózgowej są usuwane przez neurochirurgów przez nos. Pacjenci szybko się rehabilitują i wracają do normalnego trybu życia..
  • Jeśli kortyzol wytwarzający guza znajduje się w trzustce lub innych narządach, jest usuwany za pomocą chirurgii małoinwazyjnej lub klasycznej..
  • Niszczenie nadnerczy to kolejna metoda leczenia zespołu, za pomocą której można zniszczyć przerost gruczołu poprzez wprowadzenie substancji stwardniających przez skórę.
  • Radioterapia gruczolaka przysadki ma korzystny wpływ na ten obszar i może zmniejszyć wytwarzanie ACTH. Odbywa się to w przypadku, gdy chirurgiczne usunięcie gruczolaka jest niemożliwe lub przeciwwskazane ze względów zdrowotnych..

    W przypadku raka nadnerczy radioterapia jest wskazana w postaci łagodnej do umiarkowanej. W ciężkich przypadkach nadnercza usuwa się, a „Chloditan” przepisuje się z innymi lekami.

    Terapia protonowa przysadki jest zalecana pacjentom z niepewnością lekarzy co do obecności gruczolaków w nich. Protonoterapia jest szczególnym rodzajem radioterapii, w której przyspieszone cząstki jonizujące działają na napromieniowany nowotwór. Protony uszkadzają DNA komórek rakowych i powodują ich śmierć. Metoda pozwala celować w guz z maksymalną dokładnością i niszczyć go na dowolnej głębokości ciała bez znacznego uszkodzenia otaczających tkanek.

    Prognoza

    Zespół Cushinga to poważna choroba, która nie ustępuje w ciągu tygodnia. Lekarze udzielają swoim pacjentom specjalnych zaleceń dotyczących organizacji terapii domowej:

    • Stopniowy wzrost aktywności fizycznej i powrót do normalnego rytmu życia za pomocą niewielkiego treningu bez przepracowania.
    • Prawidłowe, racjonalne, zrównoważone odżywianie.
    • Wykonywanie gimnastyki umysłowej - krzyżówki, puzzle, zadania, ćwiczenia logiczne.
    • Normalizacja stanu psychoemocjonalnego, leczenie depresji, zapobieganie stresowi.
    • Optymalny tryb pracy i odpoczynku.
    • Domowe zabiegi patologiczne - lekkie ćwiczenia, gimnastyka wodna, ciepły prysznic, masaż.

    Jeśli przyczyną patologii jest łagodny nowotwór, rokowanie uważa się za korzystne. U takich pacjentów nadnercza po leczeniu zaczyna działać w pełni. Ich szanse na wyleczenie z choroby znacznie wzrosły. W przypadku raka nadnerczy śmierć zwykle następuje w ciągu roku. W rzadkich przypadkach lekarze mogą przedłużyć życie pacjentów o maksymalnie 5 lat. Kiedy w ciele występują nieodwracalne zjawiska i nie ma właściwego leczenia, rokowanie patologii staje się niekorzystne.