1.5.2.9. Układ hormonalny

Hormony - substancje wytwarzane przez gruczoły wydzielania wewnętrznego i wydzielane do krwi, mechanizm ich działania. Układ hormonalny - zestaw gruczołów dokrewnych, które zapewniają produkcję hormonów. Hormony płciowe.

Do normalnego życia osoba potrzebuje wielu substancji, które pochodzą ze środowiska zewnętrznego (żywność, powietrze, woda) lub są syntetyzowane w ciele. Przy braku tych substancji w organizmie występują różne zaburzenia, które mogą prowadzić do poważnych chorób. Takie substancje syntetyzowane przez gruczoły wydzielania wewnętrznego w ciele obejmują hormony.

Przede wszystkim należy zauważyć, że ludzie i zwierzęta mają dwa rodzaje gruczołów. Gruczoły jednego rodzaju - łzowe, ślinowe, potowe i inne - wydzielają wydzielanie, które wytwarzają na zewnątrz i nazywane są zewnątrzwydzielniczymi (od greckiego egzo - na zewnątrz, na zewnątrz, krino - wydalają). Gruczoły drugiego typu uwalniają syntetyzowane w nich substancje do krwi, która je myje. Gruczoły te nazywane są endokrynnymi (od greckiego endonu - wewnątrz), a substancje uwalniane do krwi nazywane są hormonami.

Zatem hormony (z greckiego hormaino - wprawione w ruch, indukują) są biologicznie czynnymi substancjami wytwarzanymi przez gruczoły wydzielania wewnętrznego (patrz ryc. 1.5.15) lub specjalne komórki w tkankach. Takie komórki można znaleźć w sercu, żołądku, jelitach, gruczołach ślinowych, nerkach, wątrobie i innych narządach. Hormony są uwalniane do krwioobiegu i wpływają na komórki narządów docelowych znajdujących się w pewnej odległości lub bezpośrednio w miejscu ich powstawania (lokalne hormony).

Hormony są wytwarzane w małych ilościach, ale przez długi czas pozostają w stanie aktywnym i są rozprowadzane w ciele z przepływem krwi. Główne funkcje hormonów to:

- utrzymanie wewnętrznego środowiska ciała;

- udział w procesach metabolicznych;

- regulacja wzrostu i rozwoju organizmu.

Pełna lista hormonów i ich funkcji znajduje się w tabeli 1.5.2.

Tabela 1.5.2 Główne hormony
HormonJakie żelazo jest produkowaneFunkcjonować
Hormon adrenokortykotropowyPrzysadka mózgowaKontroluje wydzielanie hormonów kory nadnerczy
AldosteronNadnerczaUczestniczy w regulacji metabolizmu wody i soli: zatrzymuje sód i wodę, usuwa potas
Wazopresyna (hormon antydiuretyczny)Przysadka mózgowaReguluje ilość uwolnionego moczu i wraz z aldosteronem kontroluje ciśnienie krwi
GlukagonTrzustkaZwiększa poziom glukozy we krwi
Hormon wzrostuPrzysadka mózgowaZarządza procesami wzrostu i rozwoju; stymuluje syntezę białek
InsulinaTrzustkaObniża poziom glukozy we krwi wpływa na metabolizm węglowodanów, białek i tłuszczów w organizmie
KortykosteroidyNadnerczaMają wpływ na całe ciało; mają wyraźne właściwości przeciwzapalne; utrzymać poziom cukru we krwi, ciśnienie krwi i napięcie mięśni; uczestniczyć w regulacji metabolizmu wody i soli
Hormon luteinizujący i hormon folikulotropowyPrzysadka mózgowaZarządzaj funkcjami rozrodczymi, w tym wytwarzaniem nasienia u mężczyzn, dojrzewaniem komórek jajowych i cyklem miesiączkowym u kobiet; odpowiedzialny za powstawanie wtórnych cech płciowych mężczyzn i kobiet (rozmieszczenie miejsc wzrostu włosów, masy mięśniowej, struktury i grubości skóry, barwy głosu, a być może nawet cech osobowości)
OksytocynaPrzysadka mózgowaPowoduje skurcz mięśni macicy i przewodów gruczołów sutkowych
Hormon przytarczycPrzytarczyceKontroluje tworzenie kości i reguluje wydalanie wapnia i fosforu z moczem
ProgesteronJajnikówPrzygotowuje wewnętrzną wyściółkę macicy do wprowadzenia zapłodnionego jaja i gruczołów mlecznych do produkcji mleka
ProlaktynaPrzysadka mózgowaPowoduje i wspomaga produkcję mleka w gruczołach mlecznych
Renina i angiotensynaNerkaKontroluj ciśnienie krwi
Hormony tarczycyTarczycaReguluj procesy wzrostu i dojrzewania, tempo procesów metabolicznych w ciele
Hormon stymulujący tarczycęPrzysadka mózgowaStymuluje produkcję i wydzielanie hormonów tarczycy
ErytropoetynaNerkaStymuluje tworzenie czerwonych krwinek
EstrogenyJajnikówKontroluj rozwój żeńskich narządów płciowych i wtórne cechy płciowe

Struktura układu hormonalnego. Rycina 1.5.15 pokazuje gruczoły wytwarzające hormony: podwzgórze, przysadkę mózgową, tarczycę, przytarczyce, nadnercza, trzustkę, jajniki (u kobiet) i jądra (u mężczyzn). Wszystkie gruczoły i komórki wydzielające hormony są połączone w układ hormonalny.

Układ hormonalny działa pod kontrolą ośrodkowego układu nerwowego i wraz z nim reguluje i koordynuje funkcje organizmu. Wspólne dla komórek nerwowych i hormonalnych jest wytwarzanie czynników regulacyjnych.

Uwalniając hormony, układ hormonalny wraz z układem nerwowym zapewnia istnienie całego ciała. Rozważ ten przykład. Gdyby nie istniał układ hormonalny, cały organizm byłby nieskończenie splątanym łańcuchem „drutów” - włókien nerwowych. Jednocześnie przy wielu „drutach” należałoby wydać kolejno jedno pojedyncze polecenie, które można przekazać w postaci jednego „polecenia” przesłanego „drogą radiową” do wielu komórek jednocześnie.

Komórki hormonalne wytwarzają hormony i wydzielają je do krwi, a komórki układu nerwowego (neurony) wytwarzają substancje biologicznie czynne (neuroprzekaźniki - noradrenalina, acetylocholina, serotonina i inne), wydzielane do szczelin synaptycznych.

Łącznikiem między układem hormonalnym a układem nerwowym jest podwzgórze, które jest zarówno formacją nerwową, jak i gruczołem wydzielania wewnętrznego..

Kontroluje i łączy hormonalne mechanizmy regulacyjne z nerwowymi, będąc również ośrodkiem mózgowym autonomicznego układu nerwowego. W podwzgórzu znajdują się neurony, które mogą wytwarzać specjalne substancje - neurohormony, które regulują uwalnianie hormonów przez inne gruczoły wydzielania wewnętrznego. Centralnym narządem układu hormonalnego jest również przysadka mózgowa. Pozostałe gruczoły wydzielania wewnętrznego są klasyfikowane jako narządy obwodowe układu hormonalnego.

Jak widać na rycinie 1.5.16, w odpowiedzi na informacje z centralnego i autonomicznego układu nerwowego podwzgórze wydziela specjalne substancje - neurohormony, które „nakazują” przysadce mózgowej przyspieszenie lub spowolnienie produkcji hormonów stymulujących.

Rycina 1.5.16 Układ podwzgórzowo-przysadkowy regulacji hormonalnej:

TTG - hormon stymulujący tarczycę; ACTH - hormon adrenokortykotropowy; FSH - hormon folikulotropowy; LH - hormon lutenizujący; STH - hormon wzrostu; LTH - hormon luteotropowy (prolaktyna); ADH - hormon antydiuretyczny (wazopresyna)

Ponadto podwzgórze może wysyłać sygnały bezpośrednio do obwodowych gruczołów dokrewnych bez udziału przysadki mózgowej..

Główne hormony stymulujące przysadkę obejmują tyreotropowe, adrenokortykotropowe, stymulujące pęcherzyki, luteinizujące i somatotropowe.

Hormon stymulujący tarczycę działa na tarczycę i przytarczyce. Aktywuje syntezę i wydzielanie hormonów tarczycy (tyroksyny i trijodotyroniny), a także hormonu kalcytoniny (który bierze udział w metabolizmie wapnia i powoduje obniżenie wapnia we krwi) przez tarczycę.

Gruczoły przytarczyczne wytwarzają hormon przytarczyc, który bierze udział w regulacji metabolizmu wapnia i fosforu..

Hormon adrenokortykotropowy stymuluje produkcję kortykosteroidów (glukokortykoidów i mineralokortykoidów) przez korę nadnerczy. Ponadto komórki kory nadnerczy wytwarzają androgeny, estrogeny i progesteron (w małych ilościach), które są odpowiedzialne, wraz z podobnymi hormonami gonad, za rozwój wtórnych cech płciowych. Komórki rdzenia nadnerczy syntetyzują adrenalinę, noradrenalinę i dopaminę.

Hormony folikulotropowe i luteinizujące stymulują funkcje seksualne i produkcję hormonów przez gruczoły płciowe. Jajniki kobiet wytwarzają estrogeny, progesteron, androgeny, a jądra mężczyzn wytwarzają androgeny.

Hormon somatotropowy stymuluje wzrost organizmu jako całości i jego poszczególnych narządów (w tym wzrost szkieletu) oraz produkcję jednego z hormonów trzustkowych - somatostatyny, która hamuje wydzielanie insuliny, glukagonu i enzymów trawiennych przez trzustkę. W trzustce występują 2 rodzaje wyspecjalizowanych komórek, pogrupowanych w postaci najmniejszych wysepek (wysepki Langerhansa patrz rysunek 1.5.15, widok D). Są to komórki alfa syntetyzujące hormon glukagon i komórki beta wytwarzające hormon insulinę. Insulina i glukagon regulują metabolizm węglowodanów (tj. Glukozy we krwi).

Stymulujące hormony aktywują funkcje obwodowych gruczołów dokrewnych, skłaniając je do uwalniania hormonów zaangażowanych w regulację podstawowych procesów w ciele.

Co ciekawe, nadmiar hormonów wytwarzanych przez obwodowe gruczoły wydzielania wewnętrznego hamuje uwalnianie odpowiedniego „tropowego” hormonu przysadki. Jest to uderzająca ilustracja uniwersalnego mechanizmu regulacyjnego w żywych organizmach, oznaczonego jako negatywne sprzężenie zwrotne..

Oprócz stymulowania hormonów przysadka mózgowa wytwarza również hormony, które są bezpośrednio zaangażowane w kontrolowanie funkcji życiowych organizmu. Do takich hormonów należą: hormon somatotropowy (o którym wspominaliśmy powyżej), hormon luteotropowy, hormon antydiuretyczny, oksytocyna i inne.

Hormon luteotropowy (prolaktyna) kontroluje produkcję mleka w gruczołach mlecznych.

Hormon antydiuretyczny (wazopresyna) opóźnia wydalanie płynów z organizmu i zwiększa ciśnienie krwi.

Oksytocyna powoduje skurcze macicy i stymuluje produkcję mleka przez gruczoły sutkowe.

Brak hormonów przysadkowych w organizmie jest kompensowany przez leki, które uzupełniają ich niedobór lub naśladują ich działanie. Takie leki obejmują w szczególności Norditropin® Simplex® (Novo Nordisk), który ma działanie somatotropowe; Menopur (firma Ferring), który ma właściwości gonadotropowe; Minirin ® i Remestip ® (firma "Ferring"), działając jak endogenna wazopresyna. Leki stosuje się również w przypadkach, w których z jakiegoś powodu konieczne jest stłumienie aktywności hormonów przysadki. Tak więc lek Decapeptil Depot (firma „Ferring”) blokuje funkcję gonadotropową przysadki mózgowej i hamuje uwalnianie hormonów luteinizujących i stymulujących pęcherzyki.

Poziom niektórych hormonów kontrolowanych przez przysadkę mózgową podlega cyklicznym wahaniom. Tak więc cykl menstruacyjny u kobiet jest określany przez miesięczne wahania poziomu hormonów luteinizujących i stymulujących pęcherzyki, które są wytwarzane w przysadce mózgowej i wpływają na jajniki. W związku z tym poziom hormonów jajnikowych - estrogenu i progesteronu - zmienia się w tym samym rytmie. Jak podwzgórze i przysadka mózgowa kontrolują te biorytmy nie jest całkowicie jasne.

Istnieją również hormony, których produkcja zmienia się z przyczyn jeszcze nie w pełni poznanych. Tak więc poziom kortykosteroidów i hormonu wzrostu z jakiegoś powodu zmienia się w ciągu dnia: osiąga maksimum rano i minimum w południe.

Mechanizm działania hormonów. Hormon wiąże się z receptorami w komórkach docelowych, podczas gdy enzymy wewnątrzkomórkowe są aktywowane, co prowadzi komórkę docelową do stanu wzbudzenia funkcjonalnego. Nadmiar hormonu działa na gruczoł, który go wytwarza, lub przez autonomiczny układ nerwowy w podwzgórzu, co skłania ich do ograniczenia produkcji tego hormonu (ponownie negatywne sprzężenie zwrotne!).

Przeciwnie, każda awaria w syntezie hormonów lub dysfunkcja układu hormonalnego prowadzi do nieprzyjemnych konsekwencji zdrowotnych. Na przykład przy braku hormonu wzrostu wydzielanego przez przysadkę mózgową dziecko pozostaje karłem.

Światowa Organizacja Zdrowia ustaliła wzrost przeciętnego człowieka - 160 cm (dla kobiet) i 170 cm (dla mężczyzn). Osoba poniżej 140 cm lub powyżej 195 cm jest uważana za już bardzo niską lub bardzo wysoką. Wiadomo, że rzymski cesarz Maskimilian miał 2,5 metra wysokości, a egipski karzeł Agibe miał tylko 38 cm wysokości!

Brak hormonów tarczycy u dzieci prowadzi do rozwoju upośledzenia umysłowego, au dorosłych - do spowolnienia metabolizmu, obniżenia temperatury ciała i pojawienia się obrzęku.

Wiadomo, że pod wpływem stresu zwiększa się produkcja kortykosteroidów i rozwija się „zespół złego samopoczucia”. Zdolność organizmu do przystosowania się (przystosowania) do stresu w dużej mierze zależy od zdolności układu hormonalnego do szybkiego reagowania poprzez zmniejszenie produkcji kortykosteroidów.

Przy braku insuliny wytwarzanej przez trzustkę występuje poważna choroba - cukrzyca.

Warto zauważyć, że wraz z wiekiem (naturalne wyginięcie ciała) rozwijają się różne stosunki składników hormonalnych w ciele.

Tak więc zmniejsza się wytwarzanie niektórych hormonów i wzrost innych. Zmniejszenie aktywności narządów dokrewnych występuje w różnym tempie: o 13-15 lat - dochodzi do atrofii grasicy, stężenie testosteronu w osoczu u mężczyzn stopniowo zmniejsza się po 18 latach, wydzielanie estrogenu u kobiet zmniejsza się po 30 latach; produkcja hormonów tarczycy jest ograniczona tylko do 60-65 lat.

Hormony płciowe. Istnieją dwa rodzaje hormonów płciowych - męski (androgeny) i żeński (estrogeny). Obaj mężczyźni są obecni w ciele zarówno u mężczyzn, jak iu kobiet. Rozwój narządów płciowych i tworzenie wtórnych cech płciowych w okresie dojrzewania (powiększenie gruczołów sutkowych u dziewcząt, pojawienie się zarostu na twarzy i szorstkość głosu u chłopców i tym podobnych) zależy od ich proporcji. Musiałeś widzieć na ulicy, w transporcie starych kobiet o szorstkim głosie, antenach, a nawet brodzie. Powód jest dość prosty. Z wiekiem produkcja estrogenu (żeńskich hormonów płciowych) maleje u kobiet i może się zdarzyć, że męskie hormony płciowe (androgeny) zaczną dominować nad żeńskimi. Stąd szorstkość głosu i nadmierny wzrost włosów (hirsutyzm).

Jak wiesz, mężczyźni cierpiący na alkoholizm cierpią z powodu ciężkiej feminizacji (aż do powiększenia gruczołów mlecznych) i impotencji. Jest to również wynik procesów hormonalnych. Powtarzane spożywanie alkoholu przez mężczyzn prowadzi do zahamowania czynności jąder i zmniejszenia stężenia męskiego hormonu płciowego - testosteronu we krwi, któremu zawdzięczamy pasję i popęd seksualny. Jednocześnie nadnercza zwiększają produkcję substancji o strukturze zbliżonej do testosteronu, ale nie mają działania aktywującego (androgennego) na męski układ rozrodczy. To oszukuje przysadkę mózgową i zmniejsza jej stymulujący wpływ na nadnercza. W rezultacie produkcja testosteronu jest dalej zmniejszana. W tym przypadku wprowadzenie testosteronu niewiele pomaga, ponieważ w ciele alkoholika wątroba zamienia go w żeński hormon płciowy (estron). Okazuje się, że leczenie tylko pogorszy wynik. Więc mężczyźni muszą wybrać to, co jest dla nich ważne: seks lub alkohol.

Trudno przecenić rolę hormonów. Ich dzieło można porównać do gry orkiestry, gdy jakakolwiek porażka lub fałszywa nuta narusza harmonię. W oparciu o właściwości hormonów stworzono wiele leków stosowanych w różnych chorobach odpowiednich gruczołów. Aby uzyskać więcej informacji na temat leków hormonalnych, patrz rozdział 3.3..

Układ hormonalny (ogólna charakterystyka, terminologia, struktura i funkcje gruczołów dokrewnych i hormonów)

Informacje ogólne, warunki

Układ hormonalny to połączenie gruczołów dokrewnych (gruczołów dokrewnych), endokrynnych tkanek narządów i komórek dokrewnych rozproszonych w narządach, wydzielających hormony do krwi i limfy, a wraz z układem nerwowym regulują i koordynują ważne funkcje organizmu ludzkiego: rozmnażanie, metabolizm, wzrost procesy adaptacyjne.

Hormony (z greckiego. Hormao - Daję ruch, nalegam) - są to biologicznie aktywne substancje, które wpływają na funkcje narządów i tkanek w bardzo niskich stężeniach, mają specyficzny wpływ: każdy hormon działa na określone systemy fizjologiczne, narządy lub tkanki, to znaczy na te struktury zawierające specyficzne receptory; wiele hormonów działa zdalnie - poprzez środowisko wewnętrzne do narządów, które znajdują się daleko od miejsca ich powstawania. Większość hormonów jest syntetyzowanych przez gruczoły wydzielania wewnętrznego - formacje anatomiczne, które w odróżnieniu od gruczołów wydzielania zewnętrznego są pozbawione przewodów wydalniczych i wydzielają swoje sekrety do krwi, limfy i płynu tkankowego.

Struktura i funkcja

W układzie hormonalnym wyróżnia się oddziały centralny i peryferyjny, które współdziałają i tworzą jeden system. Narządy centralnego oddziału (centralne gruczoły wydzielania wewnętrznego) są ściśle związane z centralnym układem nerwowym i koordynują aktywność wszystkich części gruczołów wydzielania wewnętrznego.

Narządy centralne układu hormonalnego obejmują gruczoły wydzielania wewnętrznego podwzgórza, przysadki i szyszynki. Narządy części obwodowej (obwodowe gruczoły wydzielania wewnętrznego) mają wielopłaszczyznowy wpływ na organizm, wzmacniają lub osłabiają procesy metaboliczne.

Narządy obwodowe układu hormonalnego obejmują:

  • tarczyca
  • przytarczyce
  • nadnercza

Istnieją również narządy, które łączą sprawność funkcji hormonalnej i zewnątrzwydzielniczej:

  • jądra
  • Jajników
  • trzustka
  • łożysko
  • zdysocjowany układ hormonalny, który jest tworzony przez dużą grupę izolowanych endokrynocytów rozproszonych w narządach i układach organizmu

Podwzgórze jest najważniejszym narządem wydzielania wewnętrznego.

Podwzgórze jest częścią diencefalonu. Wraz z przysadką podwzgórze tworzy układ podwzgórzowo-przysadkowy, w którym podwzgórze kontroluje uwalnianie hormonów przysadki i jest centralnym łącznikiem między układem nerwowym a układem hormonalnym. Struktura układu podwzgórzowo-przysadkowego obejmuje komórki nerwowo-wydzielnicze ze zdolnością do neurosekrecji, to znaczy wytwarzają neurohormony. Hormony te są transportowane z ciał komórek nerwowo-wydzielniczych zlokalizowanych w podwzgórzu wzdłuż aksonów tworzących podwzgórze-przysadkę mózgową do tylnej części przysadki mózgowej (neurohypofiza). Stąd hormony te dostają się do krwioobiegu. Oprócz dużych komórek nerwowo-wydzielniczych w podwzgórzu znajdują się małe komórki nerwowe. Komórki nerwowe i nerwowo-wydzielnicze podwzgórza znajdują się w postaci jąder, których liczba przekracza 30 par. W podwzgórzu rozróżnia się części przednią, środkową i tylną. Przednia część podwzgórza zawiera jądra, których komórki nerwowo-wydzielnicze wytwarzają neurohormony - wazopresynę (hormon antydiuretyczny) i oksytocynę.

Hormon antydiuretyczny promuje zwiększoną odwrotną absorpcję wody w dystalnych kanalikach nerek, w związku z czym zmniejsza się wydalanie moczu i staje się ono bardziej skoncentrowane. Wraz ze wzrostem stężenia we krwi hormon antydiuretyczny zwęża tętniczki, co prowadzi do wzrostu ciśnienia krwi. Oksytocyna selektywnie działa na mięśnie gładkie macicy, wzmacniając jej skurcz. Podczas porodu oksytocyna stymuluje skurcze macicy, zapewniając ich prawidłowy przebieg. Może stymulować uwalnianie mleka z pęcherzyków piersiowych po porodzie. Środkowa część podwzgórza zawiera szereg jąder składających się z małych komórek nerwowo-wydzielniczych, które wytwarzają hormony uwalniające lub stymulują lub hamują syntezę i wydzielanie hormonów gruczolakowatości. Neurohormony, które stymulują uwalnianie zwrotnych hormonów przysadki mózgowej, nazywane są liberinami. W przypadku neurohormonów - inhibitorów uwalniania hormonów przysadkowych, proponuje się określenie „statyny”. Oprócz hormonów uwalniających w podwzgórzu syntetyzowane są peptydy o działaniu podobnym do morfiny. Są to enkefaliny i endorfiny (endogenne opiaty). Odgrywają ważną rolę w mechanizmach bólu i znieczulenia, regulacji zachowania i autonomicznych procesach integracyjnych..

Przysadka mózgowa jest najważniejszym gruczołem układu hormonalnego

Przysadka mózgowa jest najważniejszym gruczołem wydzielania wewnętrznego, ponieważ reguluje aktywność szeregu innych gruczołów wydzielania wewnętrznego. Funkcję hormonalną przysadki kontroluje podwzgórze.

Przednia przysadka mózgowa wytwarza hormony, takie jak somatotropowe, tyreotropowe, adrenokortykotropowe, stymulujące pęcherzyki, luteinizujące, luteotropowe i lipoproteiny. Hormon wzrostu lub hormon wzrostu zwykle zwiększa syntezę białek w kościach, chrząstce, mięśniach i wątrobie; u niedojrzałych organizmów stymuluje tworzenie chrząstki, a tym samym aktywuje wzrost długości ciała. Jednocześnie stymuluje w nich wzrost serca, płuc, wątroby, nerek, jelit, trzustki, nadnerczy; u dorosłych kontroluje wzrost narządów i tkanek. Ponadto hormon wzrostu zmniejsza działanie insuliny. TSH, czyli tyrotropina, aktywuje funkcję tarczycy, powoduje rozrost tkanki gruczołowej, stymuluje produkcję tyroksyny i trijodotyroniny.

Hormon adrenokortykotropowy lub kortykotropina ma stymulujący wpływ na korę nadnerczy. W większym stopniu jego działanie wyraża się w strefie wiązki, co prowadzi do wzrostu produkcji glukokortykoidów. ACTH stymuluje lipolizę (mobilizuje tłuszcze z magazynów tłuszczu i sprzyja ich utlenianiu), zwiększa wydzielanie insuliny, akumulację glikogenu w komórkach mięśniowych, a także zwiększa hipoglikemię i pigmentację. Hormon folikulotropowy lub folitropina powoduje wzrost i dojrzewanie pęcherzyków jajnikowych oraz ich przygotowanie do owulacji. Hormon ten wpływa na tworzenie męskich komórek płciowych - nasienia. Hormon luteinizujący lub lutropina jest niezbędny do wzrostu pęcherzyka jajnikowego na etapach poprzedzających owulację, to znaczy do zerwania błony dojrzałego pęcherzyka i wyjścia z komórki jajowej, a także do utworzenia ciałka żółtego na miejscu. Hormon luteinizujący stymuluje tworzenie żeńskich hormonów płciowych - estrogenu, au mężczyzn - męskich hormonów płciowych - androgenów. Hormon luteotropowy lub prolaktyna sprzyja tworzeniu się mleka w pęcherzykach piersi kobiety. Przed laktacją gruczoł sutkowy powstaje pod wpływem żeńskich hormonów płciowych, estrogeny powodują wzrost przewodów gruczołu sutkowego, a progesteron - rozwój pęcherzyków płucnych.

Po porodzie zwiększa się wydzielanie prolaktyny przez przysadkę mózgową i następuje laktacja - tworzenie i wydzielanie mleka przez gruczoły sutkowe. Prolaktyna ma również działanie luteotropowe, to znaczy zapewnia funkcjonowanie ciałka żółtego i tworzenie progesteronu.

W męskim ciele stymuluje wzrost i rozwój gruczołu krokowego i pęcherzyków nasiennych. Hormon lipotropowy mobilizuje tłuszcz z magazynów tłuszczu, powoduje lipolizę wraz ze wzrostem wolnych kwasów tłuszczowych we krwi. Jest prekursorem endorfin. Pośrednia przysadka mózgowa wydziela melanotropinę, która reguluje kolor skóry. Pod jego wpływem melanina powstaje z tyrozyny w obecności tyrozynazy. Substancja ta pod wpływem światła słonecznego przechodzi ze stanu dyspersji do stanu skupienia, co daje efekt opalania. Szyszynka (szyszynka lub szyszynka) syntetyzuje serotoninę, która działa na gładkie mięśnie naczyń krwionośnych, zwiększając AO, jest mediatorem w ośrodkowym układzie nerwowym, melatonina, wpływa na pigmenty komórek skóry (skóra rozjaśnia się, to znaczy działa antagonistycznie na melanotropinę) i wraz z serotonina bierze udział w mechanizmach regulacji rytmu dobowego i adaptacji organizmu do zmieniających się warunków świetlnych.

Tarczyca składa się z pęcherzyków wypełnionych koloidem, w których znajdują się hormony zawierające jod, tyroksyna (tetrajodotyronina) i trijodotyronina w stanie związanym z białkiem tyroglobulina.

W przestrzeni międzykomorowej znajdują się komórki parafollikularne, które wytwarzają hormon tyrokalcytoninę. Tyroksyna (tetrajodotyronina) i trijodotyronina pełnią w organizmie następujące funkcje: zwiększając wszystkie rodzaje metabolizmu (białko, lipidy, węglowodany), zwiększając podstawową przemianę materii i zwiększając produkcję energii w ciele, wpływając na procesy wzrostu, rozwój fizyczny i umysłowy; wzrost częstości akcji serca; stymulacja przewodu pokarmowego: zwiększony apetyt, zwiększona ruchliwość jelit, zwiększone wydzielanie soków trawiennych; wzrost temperatury ciała z powodu zwiększonej produkcji ciepła; zwiększona pobudliwość współczulnego układu nerwowego.

Przytarczyce

Kalcytonina lub tyrokalcytonina wraz z hormonem przytarczycowym biorą udział w regulacji metabolizmu wapnia. Pod jego wpływem zmniejsza się poziom wapnia we krwi. Wynika to z działania hormonu na tkankę kostną, gdzie aktywuje funkcję osteoblastów i usprawnia procesy mineralizacji. Wręcz przeciwnie, funkcja osteoklastów, które niszczą tkankę kostną. W nerkach i jelitach kalcytonina hamuje wchłanianie zwrotne wapnia i poprawia wchłanianie zwrotne fosforanów..

Osoba ma 2 pary przytarczyc lub przytarczyc zlokalizowane na tylnej powierzchni lub zanurzone w tarczycy. Główne (oksofilowe) komórki tych gruczołów wytwarzają hormon przytarczyczny lub hormon przytarczyczny (PTH), który reguluje metabolizm wapnia w organizmie i utrzymuje jego poziom we krwi. W tkance kostnej PTH poprawia funkcję osteoklastów, co prowadzi do demineralizacji kości i wzrostu wapnia w osoczu krwi. W nerkach PTH poprawia wchłanianie wapnia. W jelicie reabsorpcja wapnia wzrasta ze względu na stymulujące działanie PTH i syntezę kalcytriolu, aktywnego metabolitu witaminy D3, który powstaje w stanie nieaktywnym w skórze pod wpływem promieniowania ultrafioletowego. Pod wpływem PTH następuje jego aktywacja w wątrobie i nerkach. Kalcytriol zwiększa tworzenie białka wiążącego wapń w ścianie jelita, sprzyja odwrotnemu wchłanianiu wapnia. Wpływając na metabolizm wapnia, PTH wpływa jednocześnie na metabolizm fosforu w organizmie: hamuje odwrotne wchłanianie fosforanów i zwiększa ich wydalanie z moczem.

Nadnercza

Nadnercze (sparowane) znajduje się na górnym biegunie każdej nerki i jest źródłem około 40 steroidowych hormonów katecholaminowych. Substancja korowa jest podzielona na trzy strefy: kłębuszkową, wiązkę i siatkę. Strefa kłębuszkowa znajduje się na powierzchni nadnerczy. Minerokortykoidy są wytwarzane głównie w strefie kłębuszkowej, glukokortykoidy są wytwarzane w strefie kłębuszkowej, a hormony płciowe, głównie androgeny, wytwarzane są w strefie netto. Hormony kory nadnerczy to sterydy syntetyzowane z cholesterolu i kwasu askorbinowego. Substancja mózgowa składa się z komórek wydzielających adrenalinę i noradrenalinę..

Grupa mineralokortykoidowa obejmuje aldosteron, deoksykortykosteron. Hormony te biorą udział w regulacji metabolizmu minerałów. Głównym przedstawicielem mineralokortykoidów jest aldosteron.

Aldosteron poprawia wchłanianie zwrotne jonów sodu i chloru w dystalnych kanalikach nerkowych i zmniejsza odwrotną absorpcję jonów potasu. W rezultacie wydalanie sodu z moczem zmniejsza się, a wydalanie potasu wzrasta. Podczas reabsorpcji sodu reabsorpcja wody również wzrasta pasywnie. Z powodu zatrzymywania wody w organizmie zwiększa się objętość krążącej krwi, wzrasta ciśnienie krwi, zmniejsza diureza. Aldosteron powoduje rozwój reakcji zapalnej. Jego działanie prozapalne wiąże się ze zwiększonym wysiękiem płynu ze światła naczyniowego w tkance i obrzękiem tkanek..

Kortyzol, kortyzon, kortykosteron, 11-deoksykortyzol, 11-dehydrokortykosteron należą do glukokortykoidów. Glukokortykoidy powodują wzrost glukozy w osoczu krwi, mają działanie kataboliczne na metabolizm białek, aktywują lipolizę, co prowadzi do wzrostu stężenia kwasów tłuszczowych w osoczu krwi. Glukokortykoidy hamują wszystkie składniki reakcji zapalnej (zmniejszają przepuszczalność naczyń włosowatych, hamują wysięk i zmniejszają obrzęk tkanek, stabilizują błony lizosomalne, zapobiegają rozwojowi enzymów proteolitycznych, które przyczyniają się do rozwoju reakcji zapalnych, hamują fagocytozę w ognisku zapalnym), zmniejszają gorączkę, która jest związana ze spadkiem między uwalnianiem 1, mają działanie antyalergiczne, tłumią zarówno odporność komórkową, jak i humoralną, zwiększają wrażliwość mięśni gładkich naczyń krwionośnych na katecholaminy, co może prowadzić do wzrostu ciśnienia krwi.

Androgeny i estrogeny nadnerczy odgrywają rolę tylko w dzieciństwie, kiedy funkcja wydzielnicza gruczołów płciowych jest nadal słabo rozwinięta. Hormony płciowe kory nadnerczy przyczyniają się do rozwoju wtórnych cech płciowych. Pobudzają również syntezę białek w organizmie. Jednocześnie hormony płciowe wpływają na stan emocjonalny i zachowanie danej osoby.

Adrenalina i noradrenalina należą do katecholamin, ich działanie fizjologiczne jest podobne do aktywacji współczulnego układu nerwowego, ale efekt hormonalny jest dłuższy. Jednocześnie produkcja tych hormonów wzrasta wraz z pobudzaniem współczulnej części autonomicznego układu nerwowego. Adrenalina stymuluje aktywność serca, zwęża naczynia krwionośne, z wyjątkiem naczyń wieńcowych, naczyń płucnych, mózgu, pracujących mięśni, na które ma działanie rozszerzające naczynia krwionośne. Adrenalina rozluźnia mięśnie oskrzeli, hamuje perystaltykę i wydzielanie jelit oraz zwiększa napięcie zwieraczy, rozszerza źrenicę, zmniejsza pocenie się, wzmacnia procesy katabolizmu i wytwarzania energii. Adrenalina wpływa na metabolizm węglowodanów, wzmagając rozpad glikogenu w wątrobie i mięśniach, powodując zwiększenie stężenia glukozy w osoczu, ma działanie lipolityczne - zwiększa zawartość wolnych kwasów we krwi. Grasica (grasica) należy do centralnych gruczołów odpornościowych, hematopoezy, w której istnieje zróżnicowanie limfocytów T, które przenikały wraz z przepływem krwi ze szpiku kostnego. Wytwarza peptydy regulacyjne (tymozyna, tymulina, tymopoetyna), które zapewniają namnażanie i dojrzewanie limfocytów T w centralnych i obwodowych narządach hematopoezy, a także szereg BAR: czynnik insulinopodobny, który obniża poziom glukozy we krwi, czynnik podobny do kalcytoniny, który obniża poziom wapnia w krew i czynnik wzrostu zapewniają wzrost ciała.

Trzustka

Trzustka odnosi się do gruczołów o mieszanym wydzielaniu. Funkcja hormonalna jest wykonywana z powodu produkcji hormonów przez wysepki Langerhansa. Na wyspach występuje kilka rodzajów komórek: komórki α, β, γ itp. Komórki α wytwarzają glukagon, komórki β wytwarzają insulinę, komórki γ syntetyzują somatostatynę, która hamuje wydzielanie insuliny i glukagonu.

Insulina wpływa na wszystkie rodzaje metabolizmu, ale przede wszystkim na węglowodany. Pod wpływem insuliny następuje spadek stężenia glukozy w osoczu krwi z powodu konwersji glukozy do glikogenu w wątrobie i mięśniach, a także ze względu na wzrost przepuszczalności błony komórkowej dla glukozy, zwiększa to jej wykorzystanie. Ponadto insulina hamuje aktywność enzymów zapewniających glukoneogenezę, co hamuje tworzenie glukozy z aminokwasów. Insulina stymuluje syntezę białka z aminokwasów i zmniejsza katabolizm białek, reguluje metabolizm tłuszczów, zwiększając lipogenezę. Glukagon jest antagonistą insuliny pod względem wpływu na metabolizm węglowodanów..

Męskie gonady (jądra)

Męskie gruczoły płciowe (jądra) są sparowanymi gruczołami podwójnego wydzielania, które wytwarzają plemniki (funkcja zewnątrzwydzielnicza) i hormony płciowe - androgeny (funkcja hormonalna). Są zbudowane z prawie tysiąca kanalików. Na wewnętrznej powierzchni kanalików znajdują się komórki Sertoli, które zapewniają tworzenie składników odżywczych dla spermatogonii, i płyn, w którym plemniki przechodzą przez kanaliki, oraz komórki Leydiga, które są gruczołowym aparatem jądra. Hormony płciowe powstają w komórkach Leydiga, głównie testosteronu.

Testosteron zapewnia rozwój pierwotnego (wzrost płciowy penisa i jąder) i wtórnego (męski typ wzrostu włosów, niski głos, charakterystyczną budowę ciała, cechy psychiczne i zachowanie) cech seksualnych, pojawienie się odruchów seksualnych. Hormon bierze również udział w dojrzewaniu męskich komórek płciowych - plemników, ma wyraźny efekt anaboliczny - zwiększa syntezę białek, szczególnie w mięśniach, pomaga zwiększyć masę mięśniową, przyspieszyć wzrost i rozwój fizyczny oraz zmniejszyć tkankę tłuszczową. Ze względu na przyspieszenie tworzenia matrycy białkowej kości, a także odkładanie się w niej soli wapnia, hormon zapewnia wzrost grubości i siły kości, ale praktycznie zatrzymuje wzrost kości, powodując kostnienie chrząstki nasadowej. Hormon stymuluje erytropoezę, co tłumaczy większą liczbę czerwonych krwinek u mężczyzn niż u kobiet, wpływa na aktywność ośrodkowego układu nerwowego, determinując zachowania seksualne i typowe cechy psychofizjologiczne mężczyzn.

Kobiece gonady (jajniki) - sparowane gruczoły o mieszanym wydzielaniu, w których dojrzewają komórki rozrodcze (funkcja zewnątrzwydzielnicza) i hormony płciowe - estrogeny (estradiol, estron, estriol) i gestageny, a mianowicie progesteron (funkcja hormonalna).

Estrogeny stymulują rozwój pierwotnych i wtórnych cech płciowych kobiet. Pod ich wpływem następuje wzrost jajników, macicy, jajowodów, pochwy i zewnętrznych narządów płciowych, procesy proliferacji w endometrium nasilają się. Estrogeny stymulują rozwój i wzrost gruczołów mlecznych. Ponadto estrogeny wpływają na rozwój szkieletu, przyspieszając jego dojrzewanie. Estrogeny mają wyraźny efekt anaboliczny, zwiększają tworzenie się tłuszczu i jego dystrybucję, typową dla kobiecej sylwetki, a także przyczyniają się do wzrostu włosów typu żeńskiego. Estrogeny wychwytują azot, wodę i sole. Pod wpływem tych hormonów zmienia się stan emocjonalny i psychiczny kobiety. Podczas ciąży estrogeny przyczyniają się do wzrostu tkanki mięśniowej macicy, skuteczne krążenie maciczno-łożyskowe, wraz z progesteronem i prolaktyną, determinują rozwój gruczołów sutkowych. Główną funkcją progesteronu jest przygotowanie endometrium do implantacji zapłodnionego jaja i zapewnienie prawidłowego przebiegu ciąży. Podczas ciąży progesteron wraz z estrogenami prowadzi do zmian morfologicznych w macicy i gruczołach mlecznych, zwiększając proliferację i aktywność wydzielniczą. W wyniku tego wydzieliny gruczołów endometrium zwiększają stężenie lipidów i glikogenu niezbędne do rozwoju zarodka.

Hormon hamuje proces owulacji. U kobiet niebędących w ciąży progesteron bierze udział w regulacji cyklu miesiączkowego. Progesteron zwiększa podstawową przemianę materii i podnosi podstawową temperaturę ciała; jest stosowany w praktyce do określania, kiedy nastąpi owulacja.

Łożysko - narząd układu hormonalnego

Łożysko jest organem tymczasowym, który tworzy się podczas ciąży. Zapewnia połączenie zarodka z ciałem matki: reguluje dopływ tlenu i składników odżywczych, usuwa szkodliwe produkty rozpadu, a także pełni funkcję barierową, chroniąc płód przed szkodliwymi dla niego substancjami. Endokrynną funkcją łożyska jest zapewnienie dziecku niezbędnych białek i hormonów, takich jak progesteron, prekursory estrogenu, gonadotropina kosmówkowa, somatotropina kosmówkowa, tyreotropina kosmówkowa, hormon adrenokortykotropowy, oksytocyna, relaksyna. Hormony łożyska zapewniają normalny przebieg ciąży, wykazują działanie podobnych hormonów wydzielanych przez inne narządy i powielają się oraz wzmacniają ich działanie fizjologiczne. Najczęściej badana jest gonadotropina kosmówkowa, która skutecznie wpływa na procesy różnicowania i rozwoju płodu, a także metabolizm matki: zatrzymuje wodę i sole, stymuluje produkcję ADH, stymuluje mechanizmy odporności.

Dissociated Endocrine System

Oddzielony układ hormonalny składa się z izolowanych endokrynocytów rozproszonych w większości narządów i układów organizmu. Znaczna ich liczba znajduje się w błonach śluzowych różnych narządów i związanych z nimi gruczołów. Są szczególnie liczne w przewodzie pokarmowym (układ żołądkowo-jelitowo-trzustkowy). Istnieją dwa rodzaje elementów komórkowych zdysocjowanego układu hormonalnego: komórki pochodzenia neuronalnego, rozwijające się z grzebieni nerwowych grzebienia nerwowego; komórki, które nie są pochodzenia neuronalnego. Endokrynocyty pierwszej grupy łączy się w układ APUD (ang. English Amine Precursors Uptake and Decarboxylation). Tworzenie się neuroaminy w tych komórkach łączy się z syntezą biologicznie aktywnych peptydów regulatorowych.

Zgodnie z cechami morfologicznymi, biochemicznymi i funkcjonalnymi wyróżnia się ponad 20 rodzajów komórek układu APUD, oznaczonych literami alfabetu łacińskiego A, B, C, D itp. Zwyczajowe jest przydzielanie komórek endokrynnych układu żołądkowo-jelitowego do specjalnej grupy.

Układ pokarmowo-trzustkowy

Hormony układu żołądkowo-jelitowo-trzustkowego obejmują gastrynę, zwiększają wydzielanie żołądkowe, spowalniają opróżnianie żołądka; sekretina - poprawia wydzielanie soku trzustkowego i cholecystokininy żółciowej - poprawia wydzielanie soku trzustkowego i motyliny żółciowej - poprawia motorykę żołądka; peptyd naczyniowo-jelitowy - zwiększa krążenie krwi w przewodzie pokarmowym. Komórki, które nie są pochodzenia neuronowego, obejmują w szczególności endokrynocyty jąder, komórki pęcherzykowe, luteocyty jajników.

Literatura

  1. Small Encyclopedia of the Endocrinologist / Ed. TAK JAK. Efimowa. - M., 2007 ISBN 966-7013-23-5;
  2. Endocrinology / Ed. N. Avalanche. Za. z angielskiego - M., 1999. ISBN 5-89816-018-3.

Dobrze wiedzieć

© VetConsult +, 2015. Wszelkie prawa zastrzeżone. Wykorzystanie jakichkolwiek materiałów opublikowanych na stronie jest dozwolone pod warunkiem linku do zasobu. Podczas kopiowania lub częściowego wykorzystania materiałów ze stron witryny konieczne jest umieszczenie bezpośredniego linku otwartego dla wyszukiwarek znajdujących się w podtytule lub w pierwszym akapicie artykułu.

Układ hormonalny człowieka. Wszystko co musisz wiedzieć

Nasz szacunek, drodzy czytelnicy, wielbiciele i inne osobistości! Ludzki układ hormonalny - dziś mówimy o tym. Po przeczytaniu dowiesz się, co to reprezentuje, jak działa i jaki wpływ ćwiczenia fizyczne mają na ES.

Usiądźmy na widowni, zaczynamy.

Ludzki układ hormonalny: co, dlaczego i dlaczego?

Jeśli usłyszymy nasze dwa poprzednie tematy dotyczące układu sercowo-naczyniowego i trawiennego człowieka, wówczas układ hormonalny jest najprawdopodobniej ciemnym lasem dla większości z was. Tymczasem czasami z powodu problemów z ES pojawiają się poważne problemy zdrowotne. Na przykład kobieta postanowiła schudnąć, przeszła na właściwe odżywianie, monitoruje codzienną rutynę, jest aktywna fizycznie, ale strzałka wagi konspiracyjnie stoi na miejscu. Kobieta zastanawia się, co robi źle. Problem może leżeć nie na powierzchni, ale znacznie głębiej, polegając na naruszeniu produkcji hormonów tarczycy przez tarczycę. O tym dziś porozmawiamy. Udać się!

Uwaga:
Dla lepszego przyswojenia materiału cała dalsza narracja zostanie podzielona na podrozdziały..

„Anatomia” układu hormonalnego

Układ hormonalny (ES) to zestaw gruczołów, które wytwarzają hormony regulujące metabolizm, wzrost, rozwój, funkcje tkanek, funkcje seksualne i rozrodcze, sen, nastrój itp. Hormony to przekaźniki chemiczne tworzone przez ciało. Przekazują informacje z jednego zestawu komórek do drugiego, aby koordynować funkcje różnych części ciała..

  • podwzgórze - najwyższy ośrodek układu hormonalnego;
  • przysadka;
  • tarczyca;
  • przytarczyca;
  • nadnercza;
  • szyszynka;
  • trzustka;
  • narządy rozrodcze: jajniki u kobiet i jądra u mężczyzn.

Chociaż hormony krążą w całym ciele, każdy rodzaj hormonu działa na określone narządy i tkanki. Układ hormonalny otrzymuje pewną pomoc z narządów, takich jak nerki, wątroba, serce i gruczoły rozrodcze, które mają wtórne funkcje hormonalne. Na przykład nerki wydzielają erytropoetynę i reninę.

Tarczyca wydziela również szereg hormonów, które wpływają na organizm jako całość. Hormony tarczycy wpływają na wiele funkcji życiowych organizmu, w tym częstość akcji serca (HR), odnowę skóry, wzrost, siłę mięśni, kontrolę temperatury, płodność i trawienie. Zatem tarczyca jest głównym ośrodkiem metabolicznej kontroli organizmu.

Problemy z tarczycą występują częściej u kobiet. Dlatego po urodzeniu dziecka lub osiągnięciu 30 lat należy regularnie wykonywać testy na obecność hormonów tarczycy.

Rzućmy okiem na każdy „komponent” ES osobno i zacznijmy od...

Nr 1 Podwzgórze

Podwzgórze znajduje się w dolnej środkowej części mózgu. Kontroluje i łączy hormonalne mechanizmy regulacyjne z nerwowymi, będąc również ośrodkiem mózgowym autonomicznego układu nerwowego. W podwzgórzu znajdują się neurony, które mogą wytwarzać specjalne substancje - neurohormony, które regulują uwalnianie hormonów przez inne gruczoły wydzielania wewnętrznego.

Podwzgórze wydziela hormony, które stymulują lub hamują uwalnianie hormonów do przysadki mózgowej. Wiele z tych hormonów wydziela swoich specjalnych „posłańców” chemicznych do tętnicy (system przysadki wrotnej). Z tętnicy hormony wchodzą bezpośrednio do przysadki mózgowej. Tam sygnalizują wydzielanie hormonów stymulujących. Podwzgórze wydziela również somatostatynę, która powoduje, że przysadka mózgowa zatrzymuje uwalnianie hormonu wzrostu.

Nr 2 Przysadka mózgowa

Przysadka mózgowa znajduje się u podstawy mózgu pod podwzgórzem, którego wielkość nie jest większa niż groch. Często jest uważany za najważniejszą część układu hormonalnego, ponieważ wytwarza hormony, które kontrolują wiele funkcji innych gruczołów wydzielania wewnętrznego. Gdy przysadka mózgowa nie wytwarza wystarczającej ilości hormonów, nazywa się to niedoczynnością przysadki..

Przysadka mózgowa jest podzielona na dwie części: płaty przednie i tylne. Front wytwarza następujące hormony, które są regulowane przez podwzgórze:

  • hormon wzrostu: stymuluje wzrost kości i tkanek. Niedobór hormonu wzrostu prowadzi do upośledzenia wzrostu. Brak hormonu wzrostu u dorosłych prowadzi do problemów z utrzymaniem niezbędnej ilości tłuszczu w ciele, a także masy mięśniowej i kostnej;
  • hormon tarczycy (TSH): stymuluje produkcję hormonów tarczycy. Brak hormonów tarczycy nazywa się niedoczynnością tarczycy;
  • hormon adrenokortykotropinowy (ACTH): stymuluje nadnercza do produkcji kilku powiązanych hormonów steroidowych;
  • hormon luteinizujący (LH) i hormon folikulotropowy (FSH): hormony kontrolujące funkcje seksualne i produkcję sterydów płciowych u kobiet (estrogen i progesteron) i u mężczyzn (testosteron);
  • prolaktyna: hormon, który stymuluje między innymi produkcję mleka u kobiet.

Płat tylny wytwarza następujące hormony, które nie są regulowane przez podwzgórze:

  • hormon antydiuretyczny (wazopresyna): kontroluje utratę wody przez nerki;
  • oksytocyna: stymuluje skurcze macicy, a także produkcję mleka.

Hormony wydzielane przez tylną przysadkę mózgową są w rzeczywistości wytwarzane w mózgu i przenoszone do przysadki mózgowej przez nerwy..

Podwzgórze i przysadka mózgowa są narządami centralnymi ES, wszystkie pozostałe są obwodowe.

Numer 3. Tarczyca

Znajduje się w dolnej części szyi. Wytwarza hormony tarczycy, które regulują metabolizm organizmu. Odgrywa także rolę we wzroście kości oraz rozwoju mózgu i układu nerwowego u dzieci. Przysadka mózgowa kontroluje uwalnianie hormonów tarczycy. Hormony tarczycy pomagają również utrzymać prawidłowe ciśnienie krwi, tętno, trawienie, napięcie mięśniowe i funkcje rozrodcze..

Numer 4. Przytarczyce

Są to dwie pary małych gruczołów osadzonych w powierzchni tarczycy, jedna para z każdej strony. Wydzielają hormon przytarczyc, który odgrywa rolę w regulacji metabolizmu wapnia i kości we krwi..

Nr 5. Nadnercza

Są to gruczoły o trójkątnym kształcie znajdujące się u góry każdej nerki. Nadnercza składa się z dwóch części. Część zewnętrzna nazywana jest korą nadnerczy, a część wewnętrzna zwana rdzeniem nadnerczy. Część zewnętrzna wytwarza hormony zwane kortykosteroidami, które regulują metabolizm, równowagę soli i wody w organizmie, układ odpornościowy i funkcje seksualne. Wewnętrzna część lub rdzeń nadnerczy wytwarza hormony zwane katecholaminami (takie jak adrenalina). Hormony te pomagają organizmowi radzić sobie ze stresem fizycznym i emocjonalnym, zwiększając tętno i ciśnienie krwi..

Numer 6. Szyszynka

Szyszynka znajduje się w środku mózgu. Wydziela hormon melatoninę, która pomaga regulować cykl czuwania i snu..

Numer 7. Trzustka

Jest to podłużny narząd znajdujący się z tyłu brzucha za żołądkiem. Trzustka pełni funkcje trawienne i hormonalne. Jedna zewnątrzwydzielnicza trzustka wydziela enzymy trawienne. Drugą częścią trzustki jest układ hormonalny, wydzielający insulinę i glukagon. Hormony te regulują poziom glukozy we krwi..

Nr 8. Gruczoły rozrodcze

Są głównym źródłem hormonów płciowych. U mężczyzn jądra znajdujące się w mosznie wydzielają androgeny, z których najważniejszym jest testosteron. Hormony te wpływają na wiele drugorzędnych cech płciowych mężczyzn (rozwój seksualny, wzrost włosów itp.), A także na produkcję nasienia. U kobiet jajniki znajdujące się po obu stronach macicy wytwarzają estrogen i progesteron, a także jaja. Hormony te kontrolują rozwój wtórnych cech płciowych kobiet (na przykład wzrost piersi). Och, żadne z nich nie uczestniczy w funkcjach rozrodczych.

Razem te „elementy” tworzą układ hormonalny.

Część 1 (klikalna):

Część 2 (klikalna)

Jak działa ludzki układ hormonalny?

Kiedy hormon jest wytwarzany przez określony gruczoł, przechodzi przez krwioobieg, aby dostać się do określonej komórki w ciele zwanej komórką docelową. Hormony rozpoznają swoje komórki docelowe na podstawie określonych receptorów. Kiedy hormon wchodzi do komórki docelowej, wiąże się z receptorami. Receptory następnie stymulują szereg reakcji chemicznych wewnątrz komórki w celu uzyskania pożądanego efektu hormonalnego: uwolnienia substancji chemicznej, „włączenia lub wyłączenia” genu. Po zakończeniu jego zadania należy dostosować produkcję hormonu, aby zapobiec jego ciągłemu oddziaływaniu na komórki. A oto mechanizmy regulacyjne, które istnieją: 1) hormonalne, 2) chemiczne, 3) neuronowe.

Przeanalizujemy każdy z nich..

Nr 1 Regulacja hormonalna

Twój ES wykorzystuje kilka różnych procesów regulacji hormonalnej. Kiedy odpowiedź hormonalna nie jest już potrzebna, najczęstszym rodzajem regulacji jest wyłączenie ciągłego uwalniania hormonu. Reakcja twojego organizmu na stres jest przykładem tego rodzaju regulacji..

Po pierwsze, stres powoduje wydzielanie przez podwzgórze hormonu uwalniającego kortykotropinę. Następnie dostaje się z podwzgórza do przedniej części przysadki mózgowej, gdzie stymuluje uwalnianie hormonu adrenokortykotroficznego (ACTH). Następnie ACTH przenosi się z przysadki do nadnerczy, gdzie stymuluje korę (warstwę zewnętrzną) do wydzielania hormonu kortyzolu. Wreszcie, kortyzol stymuluje wątrobę i mięśnie szkieletowe do zwiększenia metabolizmu i poziomu glukozy we krwi, aby zapewnić organizmowi energię na reakcję na stres. Gdy odpowiedź jest wystarczająca, zwiększone poziomy kortyzolu we krwi hamują uwalnianie większej ilości hormonu uwalniającego kortykotropinę i ACTH, aby uniemożliwić odpowiedź.

Nr 2 Regulacja chemiczna

Kontrola chemiczna uwalniania hormonów ma miejsce, gdy jeden z gruczołów układu hormonalnego wyczuwa spadek ilości substancji chemicznej potrzebnej i reaguje, zwiększając jego produkcję. Kiedy hormon stymuluje wystarczającą ilość substancji chemicznej, wyższy poziom substancji chemicznej zapobiega wydzielaniu przez nią większej ilości hormonów.

Jednym z przykładów chemicznej regulacji hormonów jest sytuacja, gdy hormon przytarczyczny reguluje poziom wapnia w organizmie, który jest ważnym elementem prawidłowego funkcjonowania komórek. Niski poziom wapnia stymuluje produkcję przytarczyc hormonu przytarczyc, który stymuluje organizm do zwiększenia ilości wapnia we krwi. W miarę wzrostu zmniejsza się wydzielanie hormonu przytarczyc.

Numer 3. Regulacja neuronowa

Nerwy w ciele mogą również kontrolować uwalnianie hormonów. Przykład kontroli neuronalnej uwalniania hormonu można zaobserwować podczas porodu, gdy głowa płodu jest dociskana do szyjki macicy. Rozciąganie i nacisk na nerwy w szyjce macicy powodują uwalnianie hormonu oksytocyny z tylnego płata przysadki matki. Hormon ten powoduje skurcz macicy, co prowadzi do dalszego wydzielania oksytocyny i większej liczby skurczów. W takim przypadku ostateczne narodziny dziecka wyłączają koło, ponieważ sygnały zatrzymania szyjki macicy ustają. Kiedy lekarze indukują lub stymulują poród, używają syntetycznej formy oksytocyny, aby wywołać skurcze macicy..

Oto jak wygląda układ podwzgórzowo-przysadkowy regulacji hormonalnej:

Właściwie w teorii to wszystko. Bardziej interesuje nas praktyka, a mianowicie...

Jak aktywność fizyczna wpływa na tło hormonalne osoby

Liczne badania wykazały, że ćwiczenia zwiększają ilość krążących hormonów w naszym ciele, a także miejsca receptorowe w komórkach ich narządów docelowych. Zobaczmy, jak najlepiej trenować pod względem zwiększenia krążenia / stężenia hormonów w ciele.

Zasadniczo istnieją trzy główne klasy hormonów, sklasyfikowane według białka lub struktury chemicznej steroidów. To:

  1. pochodne aminokwasów: pochodzą od aminokwasów, w szczególności tyrozyny. Na przykład adrenalina jest pochodną aminokwasów;
  2. hormony steroidowe: obejmują one prostaglandyny. Wszystkie są lipidami wytwarzanymi z cholesterolu;
  3. hormony peptydowe: największa grupa hormonów. Peptydy to krótkie łańcuchy aminokwasów. Na przykład insulina.

Wszystkie hormony w naszym ciele są pochodnymi białek, z wyjątkiem hormonów w korze nadnerczy i hormonów płciowych, które są hormonami steroidowymi. Hormony steroidowe zwykle reagują z miejscami receptora wewnątrz komórki, ponieważ wymaga to syntezy białek. Podczas gdy hormony białkowe szybciej reagują z receptorami na powierzchni komórki.

Kluczowe hormony, które ćwiczenia mają korzystny wpływ, to testosteron, hormon wzrostu, estrogen, tyroksyna, epinefryna, insulina, endorfiny, glukagon.

Przeanalizujemy każdy z nich..

Nr 1 Testosteron

Testosteron wraz z hormonem wzrostu jest odpowiedzialny za przerost (wzrost wielkości i gęstości) komórek mięśniowych, a także za przywrócenie mikropęknięć w tkance mięśniowej. Ciało kobiety produkuje znacznie mniej testosteronu niż mężczyźni, więc nie powinniście się martwić, że praca na siłowni zamieni ich sylwetkę w męską. Z pozytywnego wpływu tego hormonu na ciało kobiety można zauważyć wzrost libido i silniejsze orgazmy. Innymi słowy, kobiety aktywne fizycznie mają wyższe pochodzenie seksualne i płodność..

Warto również pamiętać, że kluczem do zwiększenia poziomu testosteronu poprzez ćwiczenia jest koncentracja na dużych grupach mięśni: nogach, klatce piersiowej, plecach.

Różne badania wykazały, że kobiety trenujące nogi mają wyższy poziom testosteronu niż te, które „pochylają się” na górze..

Ponadto dowody naukowe sugerują, że wyższy poziom intensywności treningu można osiągnąć rano i wczesnym popołudniem (do 9-00), ponieważ to w tej chwili poziomy testosteronu są na najwyższym poziomie.

Jeśli chodzi o liczbę powtórzeń i masę roboczą, następujące parametry są idealne do produkcji testosteronu: niska liczba powtórzeń w podejściu i duża (85% 1RM - maksymalna masa jednego powtórzenia).

Wniosek: najlepszą formą treningu w celu zwiększenia poziomu testosteronu jest krótka intensywna sesja beztlenowa dla dużych grup mięśni, trwająca do 45 minut z niewielką liczbą powtórzeń (do 8) i do trzech podejść, ale o dużej masie roboczej i krótkim okresie odpoczynku (do 60 sekund).

Nr 2 Hormon wzrostu

Stymuluje syntezę białek i pomaga wzmocnić kości, więzadła, ścięgna i chrząstki. Odgrywa także rolę w mobilizowaniu tłuszczów i odpowiednim zmniejszaniu spożycia węglowodanów podczas ćwiczeń. Badania sugerują, że możesz zwiększyć produkcję hormonu wzrostu poprzez ćwiczenia.

W takim przypadku trening powinien być aktywny i intensywny, powinien być skierowany na duże grupy mięśni, głównie nogi, mięsień czworogłowy, trwający nie dłużej niż 30–35 minut. Trening interwałowy o wysokiej intensywności - najlepsza opcja na zwiększenie poziomu hormonu wzrostu.

Wniosek: najlepszą formą treningu zwiększającego poziom hormonu wzrostu jest trening HIIT na dolnej części ciała z krótkim okresem odpoczynku.

Numer 3. Estrogen

Z wiekiem poziom estrogenu u kobiety zmienia się i znacznie zmniejsza do czasu wystąpienia menopauzy. Dlatego w przypadku kobiet w wieku 40+ każdy aktywny sport powinien być na pierwszym planie.

Badanie przeprowadzone przez profesorów Copeland, Consitt i Tremblay (Journal of Gerontology: Biological Sciences, 75, B158-165, USA 2003) wykazało, że poziom estrogenu we krwi był znacznie wyższy u kobiet w wieku 19-69 lat po 40 minutach ćwiczeń wytrzymałość lub odporność w porównaniu z grupą kontrolną, która nie wykonała żadnych ćwiczeń. Ponadto poziomy estrogenu we krwi pozostają podwyższone przez 4 godziny po wysiłku..

Wniosek: najlepszą formą treningu w celu zwiększenia poziomu estrogenu u kobiet w wieku od 20 do 40 lat jest trening siłowy, a dla kobiet w wieku 40+ trening wytrzymałościowy.

Numer 4. Tyroksyna

Hormon ten jest wytwarzany przez komórki pęcherzykowe tarczycy, a jego główną rolą jest poprawa metabolizmu. Dlatego jest to kluczowy hormon do utraty wagi, ponieważ więcej kalorii jest zużywanych przez jego uwolnienie.

Stężenie tyroksyny wzrasta o około 30% podczas intensywnego wykonywania dowolnego ćwiczenia i pozostaje podwyższone przez 5 godzin po treningu. Ponadto wydzielanie hormonu zwiększa ilość krwi krążącej w ciele, mięśnie dobrze go myją.

Wniosek: najlepszą formą treningu w celu zwiększenia poziomu tyroksyny jest intensywny trening, zarówno z ciężarami, jak i bez niego. Na przykład treningi okrężne na całym ciele z ruchami podążającymi bez odpoczynku, treningi domowe z hantlami, butelkami wody lub własną masą ciała - idealne do maksymalnego uwalniania hormonu tyroksyny.

Nr 5. Adrenalina

Neuroprzekaźnik współczulnego układu nerwowego zwiększa ilość krwi pompowanej przez serce i kieruje krew tam, gdzie jest potrzebna - w kończynach. Adrenalina jest jedną z katecholamin, druga to norepinefryna i obie syntetyzowane są z aminokwasu tyrozynowego. Ilość adrenaliny uwalnianej z rdzenia przedłużonego jest wprost proporcjonalna do intensywności ćwiczeń.

Wniosek: najlepszą formą treningu dla zwiększenia adrenaliny jest każdy trening o wysokiej intensywności ćwiczeń.

Numer 6. Insulina

Produkowany w komórkach wysp trzustkowych jest ważnym hormonem, który reguluje poziom glukozy we krwi i kieruje aminokwasy i kwasy tłuszczowe do komórek. Większość komórek w naszym ciele ma receptory insuliny, które składają się z dwóch podjednostek alfa i dwóch podjednostek beta połączonych wiązaniami disiarczkowymi i wiążących się z krążącą insuliną. Komórka może następnie aktywować inne receptory zaprojektowane do wchłaniania glukozy z krwiobiegu do komórki..

Reakcja na insulinę następuje po posiłku. Nadmierna odpowiedź na insulinę powoduje gromadzenie się tłuszczu w komórkach, az czasem ci, którzy często doświadczają takich reakcji, mogą przybrać na wadze, a ich komórki mogą rozwinąć insulinooporność (cukrzycę). Utrata masy ciała poprzez codzienny trening aerobowy i siłowy może pomóc naprawić tę sytuację. Dlatego ważne jest, aby uprawiać sport, aby zrekompensować wszelkie potencjalne problemy z poziomem cukru we krwi..

Badania wykazały, że poziom insuliny we krwi zaczyna spadać w ciągu dziesięciu minut po treningu aerobowym i nadal spada wraz ze wzrostem czasu trwania treningu. Ujawniono również, że trening siłowy zwiększa wrażliwość komórek (podatność) na insulinę w spoczynku.

Wniosek: najlepszą formą treningu na obniżenie poziomu insuliny jest każda aktywność tlenowa od 45 minut. Na przykład, jeśli masz cukrzycę i nadwagę, nie musisz aktywnie przeciągać żelaza. Wręcz przeciwnie, umiarkowanym przedłużonym wysiłkiem cardio, na przykład chodzenie po torze z prędkością 6-7 km / h, będzie najlepszym rozwiązaniem.

Numer 7. Endorfiny

Są endogenną klasą opioidów wytwarzanych w warunkach bólu, który ją blokuje, zmniejsza apetyt, wywołuje uczucie euforii oraz zmniejsza stres i niepokój. Biochemicznie endorfiny są neuroprzekaźnikami polipeptydowymi zawierającymi 30 jednostek aminokwasowych.

W rzeczywistości poziom endorfin we krwi wzrasta 5-krotnie powyżej poziomu odpoczynku podczas dłuższych (ponad 30 minut) umiarkowanych lub intensywnych ćwiczeń aerobowych. Nadwrażliwość na endorfiny rozwija się po kilku miesiącach regularnego treningu.

Endorfiny blokują wrażliwość organizmu na ból i mogą zmniejszać lęk, powodując uczucie euforii. Dlatego podczas i po treningu czujemy się ukamienowani spokojni i spokojni, wszystkie problemy są zapomniane i znikają w tle. Można powiedzieć, że ciągle pociąga nas siłownia, ponieważ mózg lubi „pływać” w endorfinach i działa na nią jak narkotyk.

Wniosek: najlepszą formą treningu w celu zwiększenia endorfin są ciągłe ćwiczenia aerobowe trwające 30 minut lub dłużej. Mogą to być codzienne spacery lub pływanie w basenie jedna sesja każdego dnia tygodnia.

Nr 8. Glukagon

Liniowy peptyd złożony z 29 aminokwasów wydzielany przez trzustkę. Jego główną rolą, w przeciwieństwie do insuliny, jest zwiększenie poziomu glukozy we krwi. Glukagon wywiera działanie fizjologiczne na dwa sposoby: 1) jest uwalniany, gdy poziom cukru we krwi spada zbyt nisko. Prowadzi to do tego, że węglowodany w wątrobie są wydzielane do krwioobiegu, co podnosi poziom cukru we krwi do normalnego poziomu; 2) aktywuje glukoneogenezę wątrobową - proces ten obejmuje konwersję aminokwasów do glukozy do wykorzystania jako energia.

Badacze Bonjorn, Latour, Belanger (Uniwersytet Montrealski, Kanada) stwierdzili, że ćwiczenia zwiększają wrażliwość wątroby na glukagon. Glukagon jest zwykle wydalany 30 minut po rozpoczęciu treningu, na początku obniżenia poziomu glukozy we krwi.

Wniosek: najlepszą formą treningu w celu zwiększenia poziomu glukagonu jest każdy trening trwający dłużej niż 30 minut. Po tym okresie konwersja składników odżywczych na cele energetyczne jest bardziej aktywna..

Tak więc, z wpływem ćwiczeń na uporządkowane hormony. Teraz poćwiczmy.

Jakie ćwiczenia najlepiej budują mięśnie i dają najlepszą odpowiedź na układ hormonalny

Czy wiesz, że kobiety są najlepszymi „symulatorami”? A wszystko dlatego, że być może nie zdając sobie z tego sprawy, słusznie budują swój trening. Proszę obserwować panie w swojej sali, a zobaczysz, że każda z nich dwa razy w tygodniu trenuje dno. Mężczyźni jednak uważają, że można zdobyć na dole, nie jest to widoczne, a zatem nie można machać. Jest to zasadniczo niewłaściwe podejście. Trening na dole jest koniecznością. Ponadto, jeśli trening opiera się na zasadzie „góra-dół”, postaw stopy na początku i na końcu tygodnia, a góra - na środku. Okazuje się, że: poniedziałek / piątek - u dołu, środa - u góry.

Teraz odpowiemy na pytanie: jakie ćwiczenia wybrać do tego? W Internecie jest informacja, że ​​podstawowe ćwiczenia dają najlepszą odpowiedź hormonalną. W pewnym stopniu tak jest, co potwierdzają dane naukowe. Na przykład w badaniu Shanera, Aarona A., Vingrena, Jakoba (Journal of Strength and Condition Research: kwiecień 2014) poziomy testosteronu mierzono podczas wykonywania klasycznych przysiadów ze sztangą i wyciskaniem nóg pod kątem 45. I oto dane, które uzyskano:

  • testosteron: przysiady wzrastają z 23,9 do 31,4 (+7,5), nacisk na nogi z 22,1 do 26,9 (+ 4,8) nmol / l.
  • hormon wzrostu: przysiady wzrastają z 0,2 do 9,5 mcg / l (+9,3), nacisk na nogi z 0,3 do 2,8 (+2,5);
  • kortyzol: przysiady wzrosły z 472 do 603 (+131), nacisk na nogi z 464 na 520 (+56).

Podwyższony poziom hormonów można również zaobserwować podczas wyciskania na ławce i martwego ciągu. Wiele innych badań sugeruje, że ćwiczenia z wolną wagą powodują więcej reakcji hormonalnych podczas pracy z ciężarami niż ćwiczenia (maszyny i bloki).

Należy jednak rozumieć, że gwałtowny wzrost testosteronu nie prowadzi do podstawowego wzrostu jego poziomu w organizmie. To jak nagie zdjęcie. Powoduje to krótkotrwały wzrost poziomu testosteronu, jednak gdy tylko obiekt zniknie z pola widzenia, poziom zaczyna spadać i wraca do swojej pierwotnej wartości..

Wniosek: baza daje organizmowi większe odpowiedzi hormonalne, jednak nie oznacza to, że poziomy hormonów pozostaną podwyższone przez długi czas. Wzrost poziomu testosteronu pod wpływem aktywności fizycznej nie wpływa na wzrost mięśni. Objętość treningu (waga x zestawy x powtórzenia) określa wzrost mięśni i przyrost siły. Tak, testosteron jest głównym motorem hormonalnym wzrostu mięśni, jednak krótkotrwały wzrost jego poziomu nie powoduje postępu w masie.

Oprócz testosteronu receptory androgenowe (AR) są ważne dla uzyskania masy mięśniowej. Jeśli testosteron jest kluczem, to receptorem androgenowym jest zamek. I każdy zamek ma swój własny klucz. Im wyższa gęstość receptorów androgenowych w pewnej części ciała, tym większa jego genetyczna tendencja do wzrostu. U mężczyzn większość AR znajduje się w górnej części ciała - trapez, klatka piersiowa, ramiona. Mięśnie górnej części ciała są zaprojektowane tak, aby rosły bardziej niż mięśnie dolnej części ciała. Dlatego jeśli chcesz zwiększyć poziom testosteronu, przysiady i martwe ciągi nie powinny być przedmiotem Twoich ćwiczeń. Częste wykonywanie bazy zagraża przywróceniu całego układu nerwowego, w wyniku czego nie będziesz w stanie dokładnie opracować bardziej „gęstych” androgennych obszarów górnej części ciała.

Wniosek: nogi same w sobie stanowią dużą grupę mięśni, ale „kołysanie się” u mężczyzn jest nieodłącznym elementem treningu na najwyższym poziomie. Dlatego jeśli twoje nogi mają wystarczającą masę, trenuj je raz w tygodniu, a górne - dwa. Jeśli na odwrót, daj stopom dwa dni, a najwyższy - jeden.

Podsumowując informacje z tego podrozdziału, możemy wyciągnąć następujący wniosek: idealnie, jeśli chodzi o odpowiedź hormonalną, trening powinien wyglądać tak:

  • Poniedziałek / piątek - u dołu, nogi, środa - u góry;
  • Ćwiczenia poniedziałkowe: bezpłatny trening siłowy (jedną z opcji jest przysiady ze sztangą);
  • Piątkowe ćwiczenia: ćwiczenia na symulatorach (jedną z opcji jest naciśnięcie nogi w symulatorze);
  • środowisko ćwiczeń: wolna waga + sprzęt do ćwiczeń.

Właściwie to wszystko na ten temat. To jest absolutnie to znaczy „zjadłem” :). Pozostaje podsumować to, co zostało powiedziane.

Posłowie

Ludzki układ hormonalny jest największą notatką w historii projektu. Brawo! Oczywiście nie planowaliśmy tego, ale skoro się okazało, nie wyrzucaj go. Następnym razem postaramy się bardziej kompaktowo. Jak się okazuje - zobaczymy już wkrótce. Aż spotkamy się ponownie!

PS. Jak ci się podoba hormonalna nuta? Coś złapałam?

PPS: Odżywki sportowe o europejskiej jakości z 40% rabatem. Nie przegap okazji na opłacalny zakup na 2019 rok! Link do zniżki http://bit.ly/AZBUKABB

Z szacunkiem i uznaniem Protasov Dmitrij.